<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="N44n0021">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition), Electronic version, No. 21 所行藏經</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">漢譯南傳大藏經（元亨寺版）數位版, No. 21 所行藏經</title>
			<author>悟醒譯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>NanChuan</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">N</idno>.<idno type="vol">44</idno>.<idno type="no">21</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition)</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">漢譯南傳大藏經（元亨寺版）</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">所行藏經</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">OCR by CBETA, Text as provided by Ven. Zhiguang, Text as provided by Ven. Xiangyin</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA OCR，智光法師提供，祥因法師提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【南傳】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-11-07">
			<name>Ray Chou 周邦信</name>Created initial TEI XML P5a version with bm2p5a.py
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0266a" n="0266a"/>
<lb ed="N" n="0266a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一　施波羅蜜</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.73"/>所行藏經</head>
<lb ed="N" n="0266a02"/>
<lb ed="N" n="0266a03"/><lg xml:id="lgN44p0266a0301"><l>歸命彼世尊</l><l>應供等覺</l></lg>
<lb ed="N" n="0266a04"/>
<lb ed="N" n="0266a05"/>
<lb ed="N" n="0266a06"/><p cb:type="head1" xml:id="pN44p0266a0601">一　施波羅蜜</p>
<lb ed="N" n="0266a07"/>
<lb ed="N" n="0266a08"/>
<lb ed="N" n="0266a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一　阿伽提所行</cb:mulu><head>第一　阿伽提所行</head>
<lb ed="N" n="0266a10"/><p xml:id="pN44p0266a1001">一</p><p xml:id="pN44p0266a1002" cb:place="inline">於十萬劫與四無量〔劫〕其間所爲之一切行，爲熟練菩提者。</p>
<lb ed="N" n="0266a11"/><p xml:id="pN44p0266a1101">二</p><p xml:id="pN44p0266a1102" cb:place="inline">於過去劫依有除有間之行，於此劫我談出行，向我聞之！</p>
<lb ed="N" n="0266a12"/><p xml:id="pN44p0266a1201">三、四</p><p xml:id="pN44p0266a1203" cb:place="inline">我名阿伽提苦行者，於空漠彼森<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266001" n="0266001"/>等荒野，入住廣大之阿蘭若時，三天之
<lb ed="N" n="0266a13"/>天主我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266002" n="0266002"/>苦行力而熱，取婆羅門之身相，爲乞食者而近我。</p>
<lb ed="N" n="0266a14"/><p xml:id="pN44p0266a1401">五</p><p xml:id="pN44p0266a1402" cb:place="inline">有由森林持來未加油、鹽之葉，見於我門口，我以己之鍋多量施與。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0267a" n="0267a"/>
<lb ed="N" n="0267a01"/><p xml:id="pN44p0267a0101">六</p><p xml:id="pN44p0267a0102" cb:place="inline">我傾器物與彼葉，再求施捨，入由葉所成之小屋。</p>
<lb ed="N" n="0267a02"/><p xml:id="pN44p0267a0201">七</p><p xml:id="pN44p0267a0202" cb:place="inline">再次又三次彼近我前。無震無躊，如是我已與之。</p>
<lb ed="N" n="0267a03"/><p xml:id="pN44p0267a0301">八</p><p xml:id="pN44p0267a0302" cb:place="inline">依此，予之身體已未變色。持喜樂、持歡樂而過日。</p>
<lb ed="N" n="0267a04"/><p xml:id="pN44p0267a0401">九</p><p xml:id="pN44p0267a0402" cb:place="inline">雖然若一月若二月，如得善受施者，不恐、不惓，我與最上之施物。</p>
<lb ed="N" n="0267a05"/><p xml:id="pN44p0267a0501">一〇</p><p xml:id="pN44p0267a0503" cb:place="inline">與彼施物，名聲、所得，我無所求，以一切智性爲目的，我爲此等之業。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0267a06"/>
<lb ed="N" n="0267a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二　僧伽所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.74"/>第二　僧伽所行</head>
<lb ed="N" n="0267a08"/><p xml:id="pN44p0267a0801">一</p><p xml:id="pN44p0267a0802" cb:place="inline">又於他，我僧伽名爲婆羅門時，欲渡大河以近港市。</p>
<lb ed="N" n="0267a09"/><p xml:id="pN44p0267a0901">二</p><p xml:id="pN44p0267a0902" cb:place="inline">於彼路上，見我方向堅熱地步履難行之道，無他乃勝自在者。</p>
<lb ed="N" n="0267a10"/><p xml:id="pN44p0267a1001">三</p><p xml:id="pN44p0267a1002" cb:place="inline">我於路上會見彼，思考以下之義：「此〔福〕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0267003" n="0267003"/>田願到福人來。」</p>
<lb ed="N" n="0267a11"/><p xml:id="pN44p0267a1101">四</p><p xml:id="pN44p0267a1102" cb:place="inline">然爲農夫之人，見有此大收護之土地，如不向彼處種芽，彼則非希求穀物者。</p>
<lb ed="N" n="0267a12"/><p xml:id="pN44p0267a1201">五</p><p xml:id="pN44p0267a1202" cb:place="inline">如是我願爲求福者，見最勝優良之福田，若於彼處不作業，則我非希求福者。</p>
<lb ed="N" n="0267a13"/><p xml:id="pN44p0267a1301">六</p><p xml:id="pN44p0267a1302" cb:place="inline">恰如大臣於王後宮諸人之處，將欲得印<anchor xml:id="nkr_note_orig_0267004" n="0267004"/>，若不與彼等財、穀物，則不得印。</p>
<lb ed="N" n="0267a14"/><p xml:id="pN44p0267a1401">七</p><p xml:id="pN44p0267a1402" cb:place="inline">如是我願爲求福者，見廣大受施者，若我不與彼施物，未來將離福。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0268a" n="0268a"/>
<lb ed="N" n="0268a01"/><p xml:id="pN44p0268a0101">八</p><p xml:id="pN44p0268a0102" cb:place="inline">如是我思考已，脫履禮彼之兩足，施蓋與履。</p>
<lb ed="N" n="0268a02"/><p xml:id="pN44p0268a0201">九</p><p xml:id="pN44p0268a0202" cb:place="inline">由此，我實柔和百倍住於安樂。又充實施物，如是我施與彼。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0268a03"/>
<lb ed="N" n="0268a04"/>
<lb ed="N" n="0268a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三　達難闍耶所行</cb:mulu><head>第三　達難闍耶所行</head>
<lb ed="N" n="0268a06"/><p xml:id="pN44p0268a0601">一</p><p xml:id="pN44p0268a0602" cb:place="inline">其他我又於最上之市因達跋陀，名達難闍耶〔庫魯國〕王，具備十善之時。</p>
<lb ed="N" n="0268a07"/><p xml:id="pN44p0268a0701">二</p><p xml:id="pN44p0268a0702" cb:place="inline">住迦陵伽王國之諸婆羅門來近我。向我思求幸運吉兆之象。</p>
<lb ed="N" n="0268a08"/><p xml:id="pN44p0268a0801">三</p><p xml:id="pN44p0268a0802" cb:place="inline">「大國土不降雨，乞食難、陷飢餓。與名安闍那最勝黑象！」</p>
<lb ed="N" n="0268a09"/><p xml:id="pN44p0268a0901"><ref cRef="PTS.Cp.75"/>四</p><p xml:id="pN44p0268a0902" cb:place="inline">「我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0268005" n="0268005"/>得乞求時，謝絕不適<anchor xml:id="nkr_note_orig_0268006" n="0268006"/>，爲我勿絕於受，我與廣大之象。」</p>
<lb ed="N" n="0268a10"/><p xml:id="pN44p0268a1001">五</p><p xml:id="pN44p0268a1002" cb:place="inline">捕象之鼻，手灑寶所成水甁中之水，對婆羅門等與象。</p>
<lb ed="N" n="0268a11"/><p xml:id="pN44p0268a1101">六</p><p xml:id="pN44p0268a1102" cb:place="inline">彼象之被與，大臣等如次云：「因何汝向求者等與最上之象？</p>
<lb ed="N" n="0268a12"/><p xml:id="pN44p0268a1201">七</p><p xml:id="pN44p0268a1202" cb:place="inline">具備幸福而爲吉兆，戰鬥最勝之象。如彼象與之，如何汝爲治王國？」</p>
<lb ed="N" n="0268a13"/><p xml:id="pN44p0268a1301">八</p><p xml:id="pN44p0268a1302" cb:place="inline">「我一切之王國亦將與之，己之身體亦可被與。我之愛求者爲一切智性。如是之
<lb ed="N" n="0268a14"/>故我與象。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0269a" n="0269a"/>
<lb ed="N" n="0269a01"/>
<lb ed="N" n="0269a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第四　摩訶須達沙那所行</cb:mulu><head>第四　摩訶須達沙那所行</head>
<lb ed="N" n="0269a03"/><p xml:id="pN44p0269a0301">一</p><p xml:id="pN44p0269a0302" cb:place="inline">於姑尸瓦提市，我爲王名摩訶須達沙那，大力爲轉輪王時。</p>
<lb ed="N" n="0269a04"/><p xml:id="pN44p0269a0401">二</p><p xml:id="pN44p0269a0402" cb:place="inline">於此，我日三次，彼處此處高聲吿示：「誰以何望爲目的？向何人應施與何施
<lb ed="N" n="0269a05"/>物？</p>
<lb ed="N" n="0269a06"/><p xml:id="pN44p0269a0601">三</p><p xml:id="pN44p0269a0602" cb:place="inline">誰爲飢者？誰爲恐怖者？誰爲〔求〕花鬘、顏料者？誰爲裸體，而著種種被染
<lb ed="N" n="0269a07"/>之衣類？誰<anchor xml:id="nkr_note_orig_0269007" n="0269007"/>在路上受蓋？誰和而〔求〕淨履？」</p>
<lb ed="N" n="0269a08"/><p xml:id="pN44p0269a0801">四</p><p xml:id="pN44p0269a0802" cb:place="inline">如此朝夕，彼方此方高聲高示。不唯於十塲所，又不只於百塲所。</p>
<lb ed="N" n="0269a09"/><p xml:id="pN44p0269a0901">五</p><p xml:id="pN44p0269a0902" cb:place="inline">於幾百塲所，向希求者備財。晝有夜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0269008" n="0269008"/>亦有乞求者來。</p>
<lb ed="N" n="0269a10"/><p xml:id="pN44p0269a1001">六</p><p xml:id="pN44p0269a1002" cb:place="inline">爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0269009" n="0269009"/>得原望之食物，〔彼等〕手伸向前而行。如是極生之限我與之大施。</p>
<lb ed="N" n="0269a11"/><p xml:id="pN44p0269a1101">七</p><p xml:id="pN44p0269a1102" cb:place="inline">又不與不有益<anchor xml:id="nkr_note_orig_0269010" n="0269010"/>之財，不好之財，我亦不蓄財。恰亦實爲病者除脫疾。</p>
<lb ed="N" n="0269a12"/><p xml:id="pN44p0269a1201">八</p><p xml:id="pN44p0269a1202" cb:place="inline">猶如以財使醫師滿足<anchor xml:id="nkr_note_orig_0269011" n="0269011"/>而由病逃脫，如是我知，將使人滿足而無遺。</p>
<lb ed="N" n="0269a13"/><p xml:id="pN44p0269a1301">九</p><p xml:id="pN44p0269a1302" cb:place="inline">爲滿足少財者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0269012" n="0269012"/>，我施物與乞求者。我無家，已無〔生活之〕資。爲獲得正菩
<lb ed="N" n="0269a14"/>提故。</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0270a" n="0270a"/>
<lb ed="N" n="0270a01"/>
<lb ed="N" n="0270a02"/>
<lb ed="N" n="0270a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第五　摩訶果銀達所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.76"/>第五　摩訶果銀達所行</head>
<lb ed="N" n="0270a04"/><p xml:id="pN44p0270a0401">一</p><p xml:id="pN44p0270a0402" cb:place="inline">於他，我爲七王之主宰，成爲仰望人天婆羅門摩訶果銀達之時。</p>
<lb ed="N" n="0270a05"/><p xml:id="pN44p0270a0501">二</p><p xml:id="pN44p0270a0502" cb:place="inline">其時，我於七王國中，若我如有贈物，以此，不易得譬喩大海而行大施。</p>
<lb ed="N" n="0270a06"/><p xml:id="pN44p0270a0601">三</p><p xml:id="pN44p0270a0602" cb:place="inline">我非憎財與穀，我無蓄積<anchor xml:id="nkr_note_orig_0270013" n="0270013"/>。我好一切智性，如此之故施與良財。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0270a07"/>
<lb ed="N" n="0270a08"/>
<lb ed="N" n="0270a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第六　尼彌王所行</cb:mulu><head>第六　尼彌王所行</head>
<lb ed="N" n="0270a10"/><p xml:id="pN44p0270a1001">一</p><p xml:id="pN44p0270a1002" cb:place="inline">於他，我於爲最上彌提羅市，名爲尼彌大王，有學識爲求善法時，</p>
<lb ed="N" n="0270a11"/><p xml:id="pN44p0270a1101">二</p><p xml:id="pN44p0270a1102" cb:place="inline">其時，我作四室，建有四入口之家，於此向獸、禽、男、女贈與施物。</p>
<lb ed="N" n="0270a12"/><p xml:id="pN44p0270a1201">三</p><p xml:id="pN44p0270a1202" cb:place="inline">無有間斷令作包衣、臥榻、米飯、飮物、食物，我行大施。</p>
<lb ed="N" n="0270a13"/><p xml:id="pN44p0270a1301">四</p><p xml:id="pN44p0270a1302" cb:place="inline">恰如奴僕以財之故近於主人，以身、語、意，向可尊者求。</p>
<lb ed="N" n="0270a14"/><p xml:id="pN44p0270a1401">五</p><p xml:id="pN44p0270a1402" cb:place="inline">如是我，於一切之有，求菩提生。以施令衆生滿足，望最上之菩提智。</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0271a" n="0271a"/>
<lb ed="N" n="0271a01"/>
<lb ed="N" n="0271a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第七　闡陀庫摩羅所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.77"/>第七　闡陀庫摩羅所行</head>
<lb ed="N" n="0271a03"/><p xml:id="pN44p0271a0301">一</p><p xml:id="pN44p0271a0302" cb:place="inline">於他，我爲耶伽羅闍之實子，名爲闡陀王子，於普婆瓦提城時，</p>
<lb ed="N" n="0271a04"/><p xml:id="pN44p0271a0401">二</p><p xml:id="pN44p0271a0402" cb:place="inline">其時，我避離供犧，由供犧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0271014" n="0271014"/>塲出，〔對世〕生倦怠而行大施。</p>
<lb ed="N" n="0271a05"/><p xml:id="pN44p0271a0501">三</p><p xml:id="pN44p0271a0502" cb:place="inline">若我五六日間不與受施者，我亦不飮不嚙、又不攝食物。</p>
<lb ed="N" n="0271a06"/><p xml:id="pN44p0271a0601">四</p><p xml:id="pN44p0271a0602" cb:place="inline">恰如實際商人，蓄積商品後，有得大利益處，持運去商品。</p>
<lb ed="N" n="0271a07"/><p xml:id="pN44p0271a0701">五</p><p xml:id="pN44p0271a0702" cb:place="inline">如是實際爲自享受，不若施與他人較有大果，故應與他應有百之得分。</p>
<lb ed="N" n="0271a08"/><p xml:id="pN44p0271a0801">六</p><p xml:id="pN44p0271a0802" cb:place="inline">知此意義，由有於有之間〔我〕行施。爲得正菩提，我依施不違。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0271a09"/>
<lb ed="N" n="0271a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第八　師威王所行</cb:mulu><head>第八　師威王所行</head>
<lb ed="N" n="0271a11"/><p xml:id="pN44p0271a1101">一</p><p xml:id="pN44p0271a1102" cb:place="inline">於名爲阿利托市，我名爲斯威之士族。彼時座於勝大之高臺，如是我思。</p>
<lb ed="N" n="0271a12"/><p xml:id="pN44p0271a1201">二</p><p xml:id="pN44p0271a1202" cb:place="inline">「無論如何之物，施人之物而不與者，非我之根本。任誰非我眼中所望者我無惜
<lb ed="N" n="0271a13"/>而施與。」</p>
<lb ed="N" n="0271a14"/><p xml:id="pN44p0271a1401">三</p><p xml:id="pN44p0271a1402" cb:place="inline">諸天之主帝釋知予之思考，坐向天衆而爲此語：</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0272a" n="0272a"/>
<lb ed="N" n="0272a01"/><p xml:id="pN44p0272a0101">四</p><p xml:id="pN44p0272a0102" cb:place="inline">「有大勢力之斯威王，坐於勝高臺上思惟：『彼不知種種施而有不與者。』</p>
<lb ed="N" n="0272a02"/><p xml:id="pN44p0272a0201">五</p><p xml:id="pN44p0272a0202" cb:place="inline">彼爲眞實而非不眞實。友！我尙未確認<anchor xml:id="nkr_note_orig_0272015" n="0272015"/>。汝等可暫爲應至。其間我可知其意。」</p>
<lb ed="N" n="0272a03"/><p xml:id="pN44p0272a0301">六</p><p xml:id="pN44p0272a0302" cb:place="inline">彼作不斷震顫、白髮之頭，曲軀而惱老，彼以盲目之狀近於王。</p>
<lb ed="N" n="0272a04"/><p xml:id="pN44p0272a0401"><ref cRef="PTS.Cp.78"/>七</p><p xml:id="pN44p0272a0402" cb:place="inline">彼於其時，伸左右肱，在頭上爲合掌而爲此語：</p>
<lb ed="N" n="0272a05"/><p xml:id="pN44p0272a0501">八</p><p xml:id="pN44p0272a0502" cb:place="inline">「大王！我望法之繁榮。娛樂施故，汝之名聲高於人天。</p>
<lb ed="N" n="0272a06"/><p xml:id="pN44p0272a0601">九</p><p xml:id="pN44p0272a0602" cb:place="inline">導我之目二皆被害成盲。與我一目，汝亦爲一可過。」</p>
<lb ed="N" n="0272a07"/><p xml:id="pN44p0272a0701">一〇</p><p xml:id="pN44p0272a0703" cb:place="inline">我聞彼之語而喜，心惓怠而爲合掌喜悅，爲此言曰：</p>
<lb ed="N" n="0272a08"/><p xml:id="pN44p0272a0801">一一</p><p xml:id="pN44p0272a0803" cb:place="inline">「今我思議由宮殿到此。汝知我心爲望目而來。</p>
<lb ed="N" n="0272a09"/><p xml:id="pN44p0272a0901">一二</p><p xml:id="pN44p0272a0903" cb:place="inline">噢！我意成就，成滿思考。未嘗與之勝施，今日我與乞者。</p>
<lb ed="N" n="0272a10"/><p xml:id="pN44p0272a1001">一三</p><p xml:id="pN44p0272a1003" cb:place="inline">汝來！西瓦伽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0272016" n="0272016"/>，汝立！勿躊躇<anchor xml:id="nkr_note_orig_0272017" n="0272017"/>，汝勿震動，兩眼皆取出，施與乞者。</p>
<lb ed="N" n="0272a11"/><p xml:id="pN44p0272a1101">一四</p><p xml:id="pN44p0272a1103" cb:place="inline">於此，彼西瓦伽被勸說，如我語而爲。如陀羅之樹髓，彼施與乞者。</p>
<lb ed="N" n="0272a12"/><p xml:id="pN44p0272a1201">一五</p><p xml:id="pN44p0272a1203" cb:place="inline">我續與施，於續與施物之某時，予心無他。只爲菩提之故。</p>
<lb ed="N" n="0272a13"/><p xml:id="pN44p0272a1301">一六</p><p xml:id="pN44p0272a1303" cb:place="inline">我非憎惡兩眼，我亦非憎惡自己。我爲好一切智性。故我施與雙眼。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0272a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0273a" n="0273a"/>
<lb ed="N" n="0273a01"/>
<lb ed="N" n="0273a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第九　衛珊陀羅所行</cb:mulu><head>第九　衛珊陀羅所行</head>
<lb ed="N" n="0273a03"/><p xml:id="pN44p0273a0301">一</p><p xml:id="pN44p0273a0302" cb:place="inline">我母名爲普沙提，是刹帝利族。彼於過去生，爲帝釋之大妃。</p>
<lb ed="N" n="0273a04"/><p xml:id="pN44p0273a0401">二</p><p xml:id="pN44p0273a0402" cb:place="inline">見彼女之命盡，天王如是云：「於汝，汝如有願望，將與汝十希望，吾愛者！」</p>
<lb ed="N" n="0273a05"/><p xml:id="pN44p0273a0501">三</p><p xml:id="pN44p0273a0502" cb:place="inline">如是言而彼妃向破城者帝釋云：「我有何過失耶？我不爲汝所好耶？汝由所樂
<lb ed="N" n="0273a06"/>令我將沒，恰如風中之樹！」</p>
<lb ed="N" n="0273a07"/><p xml:id="pN44p0273a0701">四</p><p xml:id="pN44p0273a0702" cb:place="inline">如是言而彼帝釋亦再向彼女如次云：「依汝未爲惡，又汝亦非我所不好。</p>
<lb ed="N" n="0273a08"/><p xml:id="pN44p0273a0801"><ref cRef="PTS.Cp.79"/>五</p><p xml:id="pN44p0273a0802" cb:place="inline">汝之壽命唯存僅少，沒時將來。應取吾與汝十最勝之願望。」</p>
<lb ed="N" n="0273a09"/><p xml:id="pN44p0273a0901">六</p><p xml:id="pN44p0273a0902" cb:place="inline">彼女依帝釋所與之願望，滿喜歡喜，普沙提撰十之願望，我亦入於其中。</p>
<lb ed="N" n="0273a10"/><p xml:id="pN44p0273a1001">七</p><p xml:id="pN44p0273a1002" cb:place="inline">彼女普沙提，由彼地沒而生爲刹帝利。於闍頭陀羅市與珊闍耶結婚。</p>
<lb ed="N" n="0273a11"/><p xml:id="pN44p0273a1101">八</p><p xml:id="pN44p0273a1102" cb:place="inline">我入愛母普沙提之胎時，我依威力，令我母常喜施捨。</p>
<lb ed="N" n="0273a12"/><p xml:id="pN44p0273a1201">九</p><p xml:id="pN44p0273a1202" cb:place="inline">向無財者、病者、老者、乞者、願求諸人，〔又〕疲敝貧者、婆羅門與以施捨。</p>
<lb ed="N" n="0273a13"/><p xml:id="pN44p0273a1301">一〇</p><p xml:id="pN44p0273a1303" cb:place="inline">彼女持我十個月後，右繞彼等之街。於衛沙諸人街之正中，普沙提生我。</p>
<lb ed="N" n="0273a14"/><p xml:id="pN44p0273a1401">一一</p><p xml:id="pN44p0273a1403" cb:place="inline">我無母方之名，由此無所出之名。我於衛沙街出生，故爲衛珊陀羅。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0274a" n="0274a"/>
<lb ed="N" n="0274a01"/><p xml:id="pN44p0274a0101">一二</p><p xml:id="pN44p0274a0103" cb:place="inline">我於幼年，生爲八歲時，思慮坐於宮殿行施捨。</p>
<lb ed="N" n="0274a02"/><p xml:id="pN44p0274a0201">一三</p><p xml:id="pN44p0274a0203" cb:place="inline">目、肉、血、心臟我亦可施與。若誰如願乞者，身體我亦可與。</p>
<lb ed="N" n="0274a03"/><p xml:id="pN44p0274a0301">一四</p><p xml:id="pN44p0274a0303" cb:place="inline">我無震、無住、思惟自性時，爾時，耳飾聞<name role="" type="person">須彌山</name>林之土地發生震動。</p>
<lb ed="N" n="0274a04"/><p xml:id="pN44p0274a0401">一五</p><p xml:id="pN44p0274a0403" cb:place="inline">每半月之第十五日，於滿月之布薩，乘乘料之象，爲施而出。</p>
<lb ed="N" n="0274a05"/><p xml:id="pN44p0274a0501">一六</p><p xml:id="pN44p0274a0503" cb:place="inline">住於迦稜伽王國之婆羅門等近我。向我請求被思考爲幸運吉兆之象。</p>
<lb ed="N" n="0274a06"/><p xml:id="pN44p0274a0601">一七</p><p xml:id="pN44p0274a0603" cb:place="inline">「大國土不降雨，爲飢饉而飢餓。請乞與最良之象，純白而最良之象。」</p>
<lb ed="N" n="0274a07"/><p xml:id="pN44p0274a0701">一八</p><p xml:id="pN44p0274a0703" cb:place="inline">我不躊躇將與諸婆羅門對我之望。我不隱慝存在者，我意爲樂施。</p>
<lb ed="N" n="0274a08"/><p xml:id="pN44p0274a0801">一九</p><p xml:id="pN44p0274a0803" cb:place="inline">我得求者時，謝絕不適，我勿爲絕受，我欲與廣大之象。</p>
<lb ed="N" n="0274a09"/><p xml:id="pN44p0274a0901">二〇</p><p xml:id="pN44p0274a0903" cb:place="inline">捕象以鼻……〔乃至〕〔第三之五〕……</p>
<lb ed="N" n="0274a10"/><p xml:id="pN44p0274a1001">二一</p><p xml:id="pN44p0274a1003" cb:place="inline">然又我與純白最勝之象時，耳飾聞<name role="" type="person">須彌山</name>林之土地發生震動。</p>
<lb ed="N" n="0274a11"/><p xml:id="pN44p0274a1101">二二</p><p xml:id="pN44p0274a1103" cb:place="inline">依彼施象而諸斯衛怒集，己由國土逐出。「彼行往萬伽之山。」</p>
<lb ed="N" n="0274a12"/><p xml:id="pN44p0274a1201">二三</p><p xml:id="pN44p0274a1203" cb:place="inline">爲行無震、無住之大施，我被逐出，我將望彼等一撰擇。</p>
<lb ed="N" n="0274a13"/><p xml:id="pN44p0274a1301"><ref cRef="PTS.Cp.80"/>二四</p><p xml:id="pN44p0274a1303" cb:place="inline">一切之斯衛等，願與我一撰擇。望耳鼓而我行大施。</p>
<lb ed="N" n="0274a14"/><p xml:id="pN44p0274a1401">二五</p><p xml:id="pN44p0274a1403" cb:place="inline">時於其處生大恐怖音響。〔彼等〕以施之故逐出我，然我行施。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0275a" n="0275a"/>
<lb ed="N" n="0275a01"/><p xml:id="pN44p0275a0101">二六</p><p xml:id="pN44p0275a0103" cb:place="inline">我與象、馬、車、奴、婢、牛、財而行大施，時我由街而出。</p>
<lb ed="N" n="0275a02"/><p xml:id="pN44p0275a0201">二七</p><p xml:id="pN44p0275a0203" cb:place="inline">我由街出，以目返顧，爾時耳飾聞<name role="" type="person">須彌山</name>林土地發生震動。</p>
<lb ed="N" n="0275a03"/><p xml:id="pN44p0275a0301">二八</p><p xml:id="pN44p0275a0303" cb:place="inline">施與四馬之車，立於十字路口大道，孤獨而無從者之我，摩提妃如次云：</p>
<lb ed="N" n="0275a04"/><p xml:id="pN44p0275a0401">二九</p><p xml:id="pN44p0275a0403" cb:place="inline">「摩提！汝伴康哈！彼女妹而輕。我應伴闍利而行，何以故？彼爲其兄而重。」</p>
<lb ed="N" n="0275a05"/><p xml:id="pN44p0275a0501">三〇</p><p xml:id="pN44p0275a0503" cb:place="inline">如蓮花、白蓮花，摩提捕捉康哈闍那。我則取刹帝利生如金像之闍利。以水
<lb ed="N" n="0275a06"/>灑手，我向諸婆羅門與象。</p>
<lb ed="N" n="0275a07"/><p xml:id="pN44p0275a0701">三一</p><p xml:id="pN44p0275a0703" cb:place="inline">生〔位〕高美我等四人之刹帝利，續步險要、平坦〔處〕，往萬伽山行。</p>
<lb ed="N" n="0275a08"/><p xml:id="pN44p0275a0801">三二</p><p xml:id="pN44p0275a0803" cb:place="inline">無論向如何之人，由風方向或反方向有來者，我等向彼等問道：「何處是萬伽
<lb ed="N" n="0275a09"/>山？」</p>
<lb ed="N" n="0275a10"/><p xml:id="pN44p0275a1001">三三</p><p xml:id="pN44p0275a1003" cb:place="inline">彼等見我等哀憫而語。彼等吿苦云：「萬伽山在甚遠！」</p>
<lb ed="N" n="0275a11"/><p xml:id="pN44p0275a1101">三四</p><p xml:id="pN44p0275a1103" cb:place="inline">若於森中子等，如見結果諸樹，子等爲此等果物之故而哭泣。</p>
<lb ed="N" n="0275a12"/><p xml:id="pN44p0275a1201">三五</p><p xml:id="pN44p0275a1203" cb:place="inline">高廣大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0275018" n="0275018"/>之諸樹，見子等之泣，實自下曲近子等。</p>
<lb ed="N" n="0275a13"/><p xml:id="pN44p0275a1301">三六</p><p xml:id="pN44p0275a1303" cb:place="inline">喜而身毛豎立，見未曾有之不思議，全四支美之摩提出「善哉」之語。</p>
<lb ed="N" n="0275a14"/><p xml:id="pN44p0275a1401">三七</p><p xml:id="pN44p0275a1403" cb:place="inline">「爲汝，於世令身毛豎立，有未曾有之不思議。依衛珊陀羅之威光，諸樹實自
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0276a" n="0276a"/>
<lb ed="N" n="0276a01"/>行彎下。」</p>
<lb ed="N" n="0276a02"/><p xml:id="pN44p0276a0201">三八</p><p xml:id="pN44p0276a0203" cb:place="inline">夜叉等憐憫兒童縮短道路。實於出發當日，彼等到達闡陀羅陀。</p>
<lb ed="N" n="0276a03"/><p xml:id="pN44p0276a0301">三九</p><p xml:id="pN44p0276a0303" cb:place="inline">爾時母方之兄弟住六萬之王。皆合掌號叫近於彼等。</p>
<lb ed="N" n="0276a04"/><p xml:id="pN44p0276a0401">四〇</p><p xml:id="pN44p0276a0403" cb:place="inline">於此與闡陀等及闡陀之子等交談，彼等由彼離去行往萬伽山。</p>
<lb ed="N" n="0276a05"/><p xml:id="pN44p0276a0501">四一</p><p xml:id="pN44p0276a0503" cb:place="inline">天主帝釋有大神力，命令維須竭摩：「善作！中心地好隱遁處與善造葉屋！」</p>
<lb ed="N" n="0276a06"/><p xml:id="pN44p0276a0601"><ref cRef="PTS.Cp.81"/>四二</p><p xml:id="pN44p0276a0603" cb:place="inline">聞帝釋之語，有大神力之維須竭摩善作中心地好隱遁處與善造葉屋。</p>
<lb ed="N" n="0276a07"/><p xml:id="pN44p0276a0701">四三</p><p xml:id="pN44p0276a0703" cb:place="inline">入於音響少而無雜亂之森中，我等四人住於彼處山中。</p>
<lb ed="N" n="0276a08"/><p xml:id="pN44p0276a0801">四四</p><p xml:id="pN44p0276a0803" cb:place="inline">我與妃摩提，又闍利與康哈闍那之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0276019" n="0276019"/>二人相互去憂，彼時住於隱遁處。</p>
<lb ed="N" n="0276a09"/><p xml:id="pN44p0276a0901">四五</p><p xml:id="pN44p0276a0903" cb:place="inline">守子等在於隱遁處中我已無暇。摩提持來果實以養三人。</p>
<lb ed="N" n="0276a10"/><p xml:id="pN44p0276a1001">四六</p><p xml:id="pN44p0276a1003" cb:place="inline">旅人近我，求住森林之我子闍利與康哈闍那兩人。</p>
<lb ed="N" n="0276a11"/><p xml:id="pN44p0276a1101">四七</p><p xml:id="pN44p0276a1103" cb:place="inline">見乞求者接近，我生歡喜。取二人之兒女，彼時我施與婆羅門。</p>
<lb ed="N" n="0276a12"/><p xml:id="pN44p0276a1201">四八</p><p xml:id="pN44p0276a1203" cb:place="inline">自己之子等與婆羅門乞求者時，爾時，耳飾聞須彌之森林土地發生震動。</p>
<lb ed="N" n="0276a13"/><p xml:id="pN44p0276a1301">四九</p><p xml:id="pN44p0276a1303" cb:place="inline">天帝釋再降，現婆羅門之姿，向我乞求具戒貞婦摩提。</p>
<lb ed="N" n="0276a14"/><p xml:id="pN44p0276a1401">五〇</p><p xml:id="pN44p0276a1403" cb:place="inline">以手取摩提，兩手滿水，以歡喜之意思考，我摩提與彼。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0277a" n="0277a"/>
<lb ed="N" n="0277a01"/><p xml:id="pN44p0277a0101">五一</p><p xml:id="pN44p0277a0103" cb:place="inline">因摩提之被與而於天空諸天歡喜，爾時又爲耳輪聞須彌之森林地發生震動。</p>
<lb ed="N" n="0277a02"/><p xml:id="pN44p0277a0201">五二</p><p xml:id="pN44p0277a0203" cb:place="inline">施捨闍利與女康哈闍那及貞婦摩提妃，實爲菩提之故，已無何考慮。</p>
<lb ed="N" n="0277a03"/><p xml:id="pN44p0277a0301">五三</p><p xml:id="pN44p0277a0303" cb:place="inline">二人之子於我非憎惡，妃摩提我亦非憎恨。我好一切智性，故我施與所愛之
<lb ed="N" n="0277a04"/>物。</p>
<lb ed="N" n="0277a05"/><p xml:id="pN44p0277a0501">五四</p><p xml:id="pN44p0277a0503" cb:place="inline">他於更大阿蘭若中遭遇時，父母以慈而嘆息，以談苦樂。</p>
<lb ed="N" n="0277a06"/><p xml:id="pN44p0277a0601">五五</p><p xml:id="pN44p0277a0603" cb:place="inline">兩親以恥之重痛近於我。爾時、以耳飾聞須彌之森林土地又發生震動。</p>
<lb ed="N" n="0277a07"/><p xml:id="pN44p0277a0701">五六</p><p xml:id="pN44p0277a0703" cb:place="inline">又更已與親類共同由大阿蘭若出，我入於可愛之街市最勝之闡頭陀羅市。</p>
<lb ed="N" n="0277a08"/><p xml:id="pN44p0277a0801">五七</p><p xml:id="pN44p0277a0803" cb:place="inline">雨降七寶，大雲降雨。爾時，又耳飾聞須彌之森林地發生震動。</p>
<lb ed="N" n="0277a09"/><p xml:id="pN44p0277a0901">五八</p><p xml:id="pN44p0277a0903" cb:place="inline">此地無心，不知苦樂，又我施力之故，七次之震動。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0277a10"/>
<lb ed="N" n="0277a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十　兔賢者所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.82"/>第十　兔賢者所行</head>
<lb ed="N" n="0277a12"/><p xml:id="pN44p0277a1201">一</p><p xml:id="pN44p0277a1202" cb:place="inline">此外我爲兔彷徨於森林，食草葉、枝、果，不爲他害之時，</p>
<lb ed="N" n="0277a13"/><p xml:id="pN44p0277a1301">二</p><p xml:id="pN44p0277a1302" cb:place="inline">彼時，猿、豺、水獺之子與我，住同一之鄰居。彼等朝夕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0277020" n="0277020"/>相見。</p>
<lb ed="N" n="0277a14"/><p xml:id="pN44p0277a1401">三</p><p xml:id="pN44p0277a1402" cb:place="inline">我向彼等敎行爲之善惡：「汝等避諸惡，雨注衆善。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0278a" n="0278a"/>
<lb ed="N" n="0278a01"/><p xml:id="pN44p0278a0101">四</p><p xml:id="pN44p0278a0102" cb:place="inline">於布薩日，見滿月，於此處我吿彼等：「此日，今日爲布薩。</p>
<lb ed="N" n="0278a02"/><p xml:id="pN44p0278a0201">五</p><p xml:id="pN44p0278a0202" cb:place="inline">將與應供者準備諸施！施與應供者，汝等爲布薩。」</p>
<lb ed="N" n="0278a03"/><p xml:id="pN44p0278a0301">六</p><p xml:id="pN44p0278a0302" cb:place="inline">彼等向我云：「善哉」，相應力與能力，準備諸施而求應供者。</p>
<lb ed="N" n="0278a04"/><p xml:id="pN44p0278a0401">七</p><p xml:id="pN44p0278a0402" cb:place="inline">我坐，思考可供相應之施物：「若我得應供者，我應如何之施物？</p>
<lb ed="N" n="0278a05"/><p xml:id="pN44p0278a0501">八</p><p xml:id="pN44p0278a0502" cb:place="inline">我〔無〕胡麻、綠草、豆類、粳米、酥油。我以草生活，不能與草。</p>
<lb ed="N" n="0278a06"/><p xml:id="pN44p0278a0601">九</p><p xml:id="pN44p0278a0602" cb:place="inline">若應供者乞食來我近邊，我將自己施與。然彼無所得而將不去。」</p>
<lb ed="N" n="0278a07"/><p xml:id="pN44p0278a0701">一〇</p><p xml:id="pN44p0278a0703" cb:place="inline">帝釋知我之思考，以婆羅門之形來近我住所，爲將試練我之施與。</p>
<lb ed="N" n="0278a08"/><p xml:id="pN44p0278a0801">一一</p><p xml:id="pN44p0278a0803" cb:place="inline">我見彼滿足而爲此語：「實善哉！爲御身之食來我之前。</p>
<lb ed="N" n="0278a09"/><p xml:id="pN44p0278a0901">一二</p><p xml:id="pN44p0278a0903" cb:place="inline">今日我將與汝未嘗與之善施物。御身具戒德，害他於汝不宜。</p>
<lb ed="N" n="0278a10"/><p xml:id="pN44p0278a1001">一三</p><p xml:id="pN44p0278a1003" cb:place="inline">汝來！燃火，集種種之薪，我將自燒煮，可爲汝食。」</p>
<lb ed="N" n="0278a11"/><p xml:id="pN44p0278a1101">一四</p><p xml:id="pN44p0278a1103" cb:place="inline">「善哉！」彼意喜而集種種薪。以炭中央作大薪堆。</p>
<lb ed="N" n="0278a12"/><p xml:id="pN44p0278a1201">一五</p><p xml:id="pN44p0278a1203" cb:place="inline">於此處迅速擴大如默火。振抖附塵之肢體彼坐於一方。</p>
<lb ed="N" n="0278a13"/><p xml:id="pN44p0278a1301">一六</p><p xml:id="pN44p0278a1303" cb:place="inline">大薪被積熱而〔起〕煙時，於彼時，彼飛上而於光焰中落下。</p>
<lb ed="N" n="0278a14"/><p xml:id="pN44p0278a1401"><ref cRef="PTS.Cp.83"/>一七</p><p xml:id="pN44p0278a1403" cb:place="inline">恰如實際，任誰如入於冷水者，喜而消憂、熱，亦與滿足。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0279a" n="0279a"/>
<lb ed="N" n="0279a01"/><p xml:id="pN44p0279a0101">一八</p><p xml:id="pN44p0279a0103" cb:place="inline">如是入於燃火之時，諸憂之〔火〕恰如以冷水消失之。</p>
<lb ed="N" n="0279a02"/><p xml:id="pN44p0279a0201">一九</p><p xml:id="pN44p0279a0203" cb:place="inline">我以毛、皮膚、肉、腱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0279021" n="0279021"/>、骨、心臟、筋、單一之全身與婆羅門。</p>
<lb ed="N" n="0279a03"/><p xml:id="pN44p0279a0301">〔此之攝頌〕</p>
<lb ed="N" n="0279a04"/><p xml:id="pN44p0279a0401">一</p><lg xml:id="lgN44p0279a0401"><l>阿伽提婆羅門，僧伽、達難闍耶王，摩訶須達沙那王，摩訶果銀達婆羅門，</l></lg>
<lb ed="N" n="0279a05"/><p xml:id="pN44p0279a0501">二</p><lg xml:id="lgN44p0279a0501"><l>尼彌、闡陀庫摩羅，斯威王、衛珊陀羅，彼時我爲兔，我施彼等最勝物。</l></lg>
<lb ed="N" n="0279a06"/><p xml:id="pN44p0279a0601">三</p><lg xml:id="lgN44p0279a0601"><l>此等裝飾之施與，此等施與之成就，施與乞求生命者，我成就此波羅蜜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0279022" n="0279022"/>。</l></lg>
<lb ed="N" n="0279a07"/><p xml:id="pN44p0279a0701">四</p><lg xml:id="lgN44p0279a0701"><l>我見來爲乞食，爲此我捨己之身。於施我爲無等者，施<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a0701" n="0279a0701"/><anchor xml:id="beg0279a0701" n="0279a0701"/>波<anchor xml:id="end0279a0701"/>羅蜜吾成就。</l></lg></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0279a08"/>
<lb ed="N" n="0279a09"/>
<lb ed="N" n="0279a10"/>
<lb ed="N" n="0279a11"/>
<lb ed="N" n="0279a12"/>
<lb ed="N" n="0279a13"/>
<lb ed="N" n="0279a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0280a" n="0280a"/>
<lb ed="N" n="0280a01"/>
<lb ed="N" n="0280a02"/>
<lb ed="N" n="0280a03"/>
<lb ed="N" n="0280a04"/>
<lb ed="N" n="0280a05"/>
<lb ed="N" n="0280a06"/>
<lb ed="N" n="0280a07"/>
<lb ed="N" n="0280a08"/>
<lb ed="N" n="0280a09"/>
<lb ed="N" n="0280a10"/>
<lb ed="N" n="0280a11"/>
<lb ed="N" n="0280a12"/>
<lb ed="N" n="0280a13"/>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0281a" n="0281a"/>
<lb ed="N" n="0281a01"/>
<lb ed="N" n="0281a02"/>
<lb ed="N" n="0281a03"/>
<lb ed="N" n="0281a04"/>
<lb ed="N" n="0281a05"/>
<lb ed="N" n="0281a06"/>
<lb ed="N" n="0281a07"/>
<lb ed="N" n="0281a08"/>
<lb ed="N" n="0281a09"/>
<lb ed="N" n="0281a10"/>
<lb ed="N" n="0281a11"/>
<lb ed="N" n="0281a12"/>
<lb ed="N" n="0281a13"/>
<lb ed="N" n="0281a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0282a" n="0282a"/>
<lb ed="N" n="0282a01"/>
<lb ed="N" n="0282a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">二　戒波羅蜜</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.84"/>二　戒波羅蜜</head>
<lb ed="N" n="0282a03"/>
<lb ed="N" n="0282a04"/>
<lb ed="N" n="0282a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一　具戒象所行</cb:mulu><head>第一　具戒象所行</head>
<lb ed="N" n="0282a06"/><p xml:id="pN44p0282a0601">一</p><p xml:id="pN44p0282a0602" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0282001" n="0282001"/>我於森林中，爲象而養母者時，於地上以功德，已無似我者。</p>
<lb ed="N" n="0282a07"/><p xml:id="pN44p0282a0701">二</p><p xml:id="pN44p0282a0702" cb:place="inline">樵夫於森林中見〔我〕，以我事吿王：「大王！適汝之象住森林中。</p>
<lb ed="N" n="0282a08"/><p xml:id="pN44p0282a0801">三</p><p xml:id="pN44p0282a0802" cb:place="inline">對彼而言，勿用試練，溝槍亦〔勿用〕。彼如以牙牽之，實將自來此處。」</p>
<lb ed="N" n="0282a09"/><p xml:id="pN44p0282a0901">四</p><p xml:id="pN44p0282a0902" cb:place="inline">王聞彼之此言，意尙滿足，派遣有學識、才能之師而爲象調御師。</p>
<lb ed="N" n="0282a10"/><p xml:id="pN44p0282a1001">五</p><p xml:id="pN44p0282a1002" cb:place="inline">彼象調御師見〔我〕於蓮池中爲養母而拔蓮根。</p>
<lb ed="N" n="0282a11"/><p xml:id="pN44p0282a1101">六</p><p xml:id="pN44p0282a1102" cb:place="inline">彼見知我戒德之相：「汝來！子！」捕我之牙。</p>
<lb ed="N" n="0282a12"/><p xml:id="pN44p0282a1201">七</p><p xml:id="pN44p0282a1202" cb:place="inline">爾時我身所具自然之力，以現等千象等力故。</p>
<lb ed="N" n="0282a13"/><p xml:id="pN44p0282a1301">八</p><p xml:id="pN44p0282a1302" cb:place="inline">若我，遣怒爲捕我而接近之諸人者，則不得對向全國之人。</p>
<lb ed="N" n="0282a14"/><p xml:id="pN44p0282a1401">九</p><p xml:id="pN44p0282a1402" cb:place="inline">然我爲守戒，爲成滿戒波羅蜜，對落我於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0282002" n="0282002"/>溝者，心不作變異。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0283a" n="0283a"/>
<lb ed="N" n="0283a01"/><p xml:id="pN44p0283a0101">一〇</p><p xml:id="pN44p0283a0103" cb:place="inline">若彼等於彼處，以諸斧槍雖欲擊打，我恐破戒故而不怒彼等</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0283a02"/>
<lb ed="N" n="0283a03"/>
<lb ed="N" n="0283a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二　般達龍所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.85"/>第二　般達龍所行</head>
<lb ed="N" n="0283a05"/><p xml:id="pN44p0283a0501">一</p><p xml:id="pN44p0283a0502" cb:place="inline">於他，我般達龍，言爲大神力者時，與威魯婆伽（廣目天）大王共往天界而行。</p>
<lb ed="N" n="0283a06"/><p xml:id="pN44p0283a0601">二</p><p xml:id="pN44p0283a0602" cb:place="inline">於此我見諸天，具備安樂之一途，爲往彼天而行持戒禁。</p>
<lb ed="N" n="0283a07"/><p xml:id="pN44p0283a0701">三</p><p xml:id="pN44p0283a0702" cb:place="inline">爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0283003" n="0283003"/>身之處理，支持生之食量，持四分而橫臥於蟻穴之頂。</p>
<lb ed="N" n="0283a08"/><p xml:id="pN44p0283a0801">四</p><p xml:id="pN44p0283a0802" cb:place="inline">「以皮、毛膚、肉或腱骨，以此有可爲事者，被與故可持去。」</p>
<lb ed="N" n="0283a09"/><p xml:id="pN44p0283a0901">五</p><p xml:id="pN44p0283a0902" cb:place="inline">伴不知恩者之蛇使而捕我。投入籠中到處舞踊。</p>
<lb ed="N" n="0283a10"/><p xml:id="pN44p0283a1001">六</p><p xml:id="pN44p0283a1002" cb:place="inline">投入籠中或用手打時，我恐破戒故，不令蛇使發怒。</p>
<lb ed="N" n="0283a11"/><p xml:id="pN44p0283a1101">七</p><p xml:id="pN44p0283a1102" cb:place="inline">對我捨己生命事，較草還易。越戒之事，對我如由地上昇尙〔難〕。</p>
<lb ed="N" n="0283a12"/><p xml:id="pN44p0283a1201">八</p><p xml:id="pN44p0283a1202" cb:place="inline">無限、百生、亦有捨我生之事，雖爲四洲故，決定我不破戒。</p>
<lb ed="N" n="0283a13"/><p xml:id="pN44p0283a1301">九</p><p xml:id="pN44p0283a1302" cb:place="inline">又我爲守戒，爲成滿戒波羅蜜，雖然投我入籠，〔我〕心已不作異態。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0283a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0284a" n="0284a"/>
<lb ed="N" n="0284a01"/>
<lb ed="N" n="0284a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三　瞻波龍所行</cb:mulu><head>第三　瞻波龍所行</head>
<lb ed="N" n="0284a03"/><p xml:id="pN44p0284a0301">一</p><p xml:id="pN44p0284a0302" cb:place="inline">於他，我爲大神力者瞻波龍時，是順法者具戒禁。</p>
<lb ed="N" n="0284a04"/><p xml:id="pN44p0284a0401">二</p><p xml:id="pN44p0284a0402" cb:place="inline">其時，我爲法行者修布薩，調蛇者捕我於王門舞踊。</p>
<lb ed="N" n="0284a05"/><p xml:id="pN44p0284a0501">三</p><p xml:id="pN44p0284a0502" cb:place="inline">彼之思考靑、黃或赤色，以心從彼，我爲似被思考者〔之色〕。</p>
<lb ed="N" n="0284a06"/><p xml:id="pN44p0284a0601"><ref cRef="PTS.Cp.86"/>四</p><p xml:id="pN44p0284a0602" cb:place="inline">我使地將成爲水，使水亦將成爲地。若我爲彼事成怒，則一瞬之間將爲灰燼。</p>
<lb ed="N" n="0284a07"/><p xml:id="pN44p0284a0701">五</p><p xml:id="pN44p0284a0702" cb:place="inline">若於心力之下我如成就，則由戒脫落。無戒者不能成就最上之目的。</p>
<lb ed="N" n="0284a08"/><p xml:id="pN44p0284a0801">六</p><p xml:id="pN44p0284a0802" cb:place="inline">身被破，於此處被分散亦佳。然則我不破戒，雖然身散如粉。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0284a09"/>
<lb ed="N" n="0284a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第四　周羅普提所行</cb:mulu><head>第四　周羅普提所行</head>
<lb ed="N" n="0284a11"/><p xml:id="pN44p0284a1101">一</p><p xml:id="pN44p0284a1102" cb:place="inline">於他，我爲周羅普提爲善具戒者時，見爲恐懼有爲出離。</p>
<lb ed="N" n="0284a12"/><p xml:id="pN44p0284a1201">二</p><p xml:id="pN44p0284a1202" cb:place="inline">我妻爲梵女有如黃金。彼女不望成劫而爲出離。</p>
<lb ed="N" n="0284a13"/><p xml:id="pN44p0284a1301">三</p><p xml:id="pN44p0284a1302" cb:place="inline">無住所斷結縛，於家族或衆無願望，陸續迴繞市村我等至波羅奈。</p>
<lb ed="N" n="0284a14"/><p xml:id="pN44p0284a1401">四</p><p xml:id="pN44p0284a1402" cb:place="inline">於彼處與族、衆不交往而爲賢明我等居住，我等二人住於無雜然少音之王園。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0285a" n="0285a"/>
<lb ed="N" n="0285a01"/><p xml:id="pN44p0285a0101">五</p><p xml:id="pN44p0285a0102" cb:place="inline">爲見園而行，王見梵女。近而問我：「彼女爲汝之物耶？爲誰之婦耶？」</p>
<lb ed="N" n="0285a02"/><p xml:id="pN44p0285a0201">六</p><p xml:id="pN44p0285a0202" cb:place="inline">如此問我，向彼作以下之語：「彼女非我之妻，乃爲共一法敎者。」</p>
<lb ed="N" n="0285a03"/><p xml:id="pN44p0285a0301">七</p><p xml:id="pN44p0285a0302" cb:place="inline">對彼女得愛著，而令捕我，以力〔強〕壓使入後宮。</p>
<lb ed="N" n="0285a04"/><p xml:id="pN44p0285a0401">八</p><p xml:id="pN44p0285a0402" cb:place="inline">爲一敎而我被牽行於水甁婦之〔車〕，使予生怒。</p>
<lb ed="N" n="0285a05"/><p xml:id="pN44p0285a0501">九</p><p xml:id="pN44p0285a0502" cb:place="inline">於怒起同時我憶念戒禁，實於此處捕怒，不許普徧增長。</p>
<lb ed="N" n="0285a06"/><p xml:id="pN44p0285a0601">一〇</p><p xml:id="pN44p0285a0603" cb:place="inline">縱然雖有人用銳利之槍打擊梵女，我爲菩提故我不破戒。</p>
<lb ed="N" n="0285a07"/><p xml:id="pN44p0285a0701">一一</p><p xml:id="pN44p0285a0703" cb:place="inline">我並非憎惡彼梵女，我亦非無力。我爲好一切智性，故我守戒。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0285a08"/>
<lb ed="N" n="0285a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第五　牛王所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.87"/>第五　牛王所行</head>
<lb ed="N" n="0285a10"/><p xml:id="pN44p0285a1001">一</p><p xml:id="pN44p0285a1002" cb:place="inline">於他，我又爲彷徨森林中水牛時，身體發達而有力，爲一大可怖之形相。</p>
<lb ed="N" n="0285a11"/><p xml:id="pN44p0285a1101">二</p><p xml:id="pN44p0285a1102" cb:place="inline">山之傾斜面、山之嶮岨地、或在樹下、水邊，在彼處有諸水牛之住所，各各〔水
<lb ed="N" n="0285a12"/>牛〕於彼處。</p>
<lb ed="N" n="0285a13"/><p xml:id="pN44p0285a1301">三</p><p xml:id="pN44p0285a1302" cb:place="inline">步於大阿蘭若，我見滿幸福之處。到彼處我或立或臥。</p>
<lb ed="N" n="0285a14"/><p xml:id="pN44p0285a1401">四</p><p xml:id="pN44p0285a1402" cb:place="inline">其時，於彼處有惡賤而輕率之猿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0285004" n="0285004"/>來，向肩、額、眉放尿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0285005" n="0285005"/>而擊打。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0286a" n="0286a"/>
<lb ed="N" n="0286a01"/><p xml:id="pN44p0286a0101">五</p><p xml:id="pN44p0286a0102" cb:place="inline">第一日然、第二、第三、第四日亦是，一切之時使我受辱，由彼我爲所苦。</p>
<lb ed="N" n="0286a02"/><p xml:id="pN44p0286a0201">六</p><p xml:id="pN44p0286a0202" cb:place="inline">夜叉見我受苦，如是向我云：「汝以角蹄令彼爲惡曲者亡！」</p>
<lb ed="N" n="0286a03"/><p xml:id="pN44p0286a0301">七</p><p xml:id="pN44p0286a0302" cb:place="inline">夜叉如是云時，我如下話之：「何故汝爲惡，持賤屍向我塗血？」</p>
<lb ed="N" n="0286a04"/><p xml:id="pN44p0286a0401">八</p><p xml:id="pN44p0286a0402" cb:place="inline">若我怒彼之事，則將較彼爲卑敝者。我將破戒歟？賢者等將<anchor xml:id="nkr_note_orig_0286006" n="0286006"/>謗我。</p>
<lb ed="N" n="0286a05"/><p xml:id="pN44p0286a0501">九</p><p xml:id="pN44p0286a0502" cb:place="inline">輕蔑生命之不若淸淨故而死較爲勝。雖然爲生，我等可爲害他人耶！</p>
<lb ed="N" n="0286a06"/><p xml:id="pN44p0286a0601">一〇</p><p xml:id="pN44p0286a0603" cb:place="inline">彼續對我輕侮，對他者等亦同樣將爲如是。彼等必將在彼處害彼。此乃我將
<lb ed="N" n="0286a07"/>爲解脫之事。</p>
<lb ed="N" n="0286a08"/><p xml:id="pN44p0286a0801">一一</p><p xml:id="pN44p0286a0803" cb:place="inline">向卑賤之人、中等之人、最勝之人忍耐侮蔑，如是而爲善智者，以意得達如
<lb ed="N" n="0286a09"/>望。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0286a10"/>
<lb ed="N" n="0286a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第六　轆轤鹿王所行</cb:mulu><head>第六　轆轤鹿王所行</head>
<lb ed="N" n="0286a12"/><p xml:id="pN44p0286a1201">一</p><p xml:id="pN44p0286a1202" cb:place="inline">於他，我似金線，名爲轆轤鹿王，具最上之戒時。</p>
<lb ed="N" n="0286a13"/><p xml:id="pN44p0286a1301">二</p><p xml:id="pN44p0286a1302" cb:place="inline">美而樂，離人里而爲人所不居之處，我入於心樂恒河岸之住家。</p>
<lb ed="N" n="0286a14"/><p xml:id="pN44p0286a1401"><ref cRef="PTS.Cp.88"/>三</p><p xml:id="pN44p0286a1402" cb:place="inline">爾時，於恒河之上游，爲諸富者所惱之人，落入恒河：「我生耶？或死耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0287a" n="0287a"/>
<lb ed="N" n="0287a01"/><p xml:id="pN44p0287a0101">四</p><p xml:id="pN44p0287a0102" cb:place="inline">彼晝夜於恒河大水中流，續爲哀呼之聲，行於恒河之當中。</p>
<lb ed="N" n="0287a02"/><p xml:id="pN44p0287a0201">五</p><p xml:id="pN44p0287a0202" cb:place="inline">我聞彼悲哀之聲，立恒河之岸問曰：「汝爲何人？」</p>
<lb ed="N" n="0287a03"/><p xml:id="pN44p0287a0301">六</p><p xml:id="pN44p0287a0302" cb:place="inline">彼時，彼爲我問，說明己之因緣：「我受富者恐怖戰慄，投入大河！」</p>
<lb ed="N" n="0287a04"/><p xml:id="pN44p0287a0401">七</p><p xml:id="pN44p0287a0402" cb:place="inline">我起愍彼之情，捨生入河，於夜之黑闇中救彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0287007" n="0287007"/>而出。</p>
<lb ed="N" n="0287a05"/><p xml:id="pN44p0287a0501">八</p><p xml:id="pN44p0287a0502" cb:place="inline">知滿足之時，我向彼如下云：「於我有此一願，對任何人亦勿云我事！」</p>
<lb ed="N" n="0287a06"/><p xml:id="pN44p0287a0601">九</p><p xml:id="pN44p0287a0602" cb:place="inline">往街行而被問，彼談財故。彼伴王來予之前。</p>
<lb ed="N" n="0287a07"/><p xml:id="pN44p0287a0701">一〇</p><p xml:id="pN44p0287a0703" cb:place="inline">我向王說明一切因緣，王聽彼語向彼拉箭云：「我在此發現，將害我此僞騙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0287008" n="0287008"/>
<lb ed="N" n="0287a08"/>友之卑賤者。」</p>
<lb ed="N" n="0287a09"/><p xml:id="pN44p0287a0901">一一</p><p xml:id="pN44p0287a0903" cb:place="inline">我爲守護彼，以我身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0287009" n="0287009"/>化作。「大王！可置如原<anchor xml:id="nkr_note_orig_0287010" n="0287010"/>先！汝之所望者我將不爲！」</p>
<lb ed="N" n="0287a10"/><p xml:id="pN44p0287a1001">一二</p><p xml:id="pN44p0287a1003" cb:place="inline">我守戒但我己不守生。此時實我爲菩提故，我已成具戒者。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0287a11"/>
<lb ed="N" n="0287a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第七　摩坦伽所行</cb:mulu><head>第七　摩坦伽所行</head>
<lb ed="N" n="0287a13"/><p xml:id="pN44p0287a1301">一</p><p xml:id="pN44p0287a1302" cb:place="inline">於他，我爲縺髮者心氣高傲，名爲摩坦伽，具戒而心善安立之時，</p>
<lb ed="N" n="0287a14"/><p xml:id="pN44p0287a1401">二</p><p xml:id="pN44p0287a1402" cb:place="inline">我與一婆羅門二人住於恒河之岸，我住於上游，婆羅門住於下游。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0288a" n="0288a"/>
<lb ed="N" n="0288a01"/><p xml:id="pN44p0288a0101">三</p><p xml:id="pN44p0288a0102" cb:place="inline">沿岸繼續步行，往上彼見我苦行林。於彼處嘲我而咒我頭碎。</p>
<lb ed="N" n="0288a02"/><p xml:id="pN44p0288a0201">四</p><p xml:id="pN44p0288a0202" cb:place="inline">若我怒彼，若我不守戒，我卑視彼，將成如灰。</p>
<lb ed="N" n="0288a03"/><p xml:id="pN44p0288a0301"><ref cRef="PTS.Cp.89"/>五</p><p xml:id="pN44p0288a0302" cb:place="inline">彼於其時，爲惡心而發怒咒我，彼自行頭落依瑜伽而除我。</p>
<lb ed="N" n="0288a04"/><p xml:id="pN44p0288a0401">六</p><p xml:id="pN44p0288a0402" cb:place="inline">我守戒，我己不守生。此時我實爲菩提故，我爲具戒者。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0288a05"/>
<lb ed="N" n="0288a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第八　法天子所行</cb:mulu><head>第八　法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0288011" n="0288011"/>天子所行</head>
<lb ed="N" n="0288a07"/><p xml:id="pN44p0288a0701">一</p><p xml:id="pN44p0288a0702" cb:place="inline">於他，我爲大夜叉有大神力，名爲達摩大夜叉，爲一切世界之愛愍者時，</p>
<lb ed="N" n="0288a08"/><p xml:id="pN44p0288a0801">二</p><p xml:id="pN44p0288a0802" cb:place="inline">爲大衆而令取十善業道，伴友與從者共同巡視街村。</p>
<lb ed="N" n="0288a09"/><p xml:id="pN44p0288a0901">三</p><p xml:id="pN44p0288a0902" cb:place="inline">婆婆爲一卑鄙夜叉，彼點現<anchor xml:id="nkr_note_orig_0288012" n="0288012"/>十惡，彼亦時伴友與從者，共巡視地上。</p>
<lb ed="N" n="0288a10"/><p xml:id="pN44p0288a1001">四</p><p xml:id="pN44p0288a1002" cb:place="inline">說法者與非法者，吾等二人爲相反者。共同對於道，軛於軛相衝張合<anchor xml:id="nkr_note_orig_0288013" n="0288013"/>對峙。</p>
<lb ed="N" n="0288a11"/><p xml:id="pN44p0288a1101">五</p><p xml:id="pN44p0288a1102" cb:place="inline">依此而善者與惡者之爭起。由避道發生大鬥。</p>
<lb ed="N" n="0288a12"/><p xml:id="pN44p0288a1201">六</p><p xml:id="pN44p0288a1202" cb:place="inline">若我怒彼，如破苦行之德，與諸從者同使彼將成塵埃之態。</p>
<lb ed="N" n="0288a13"/><p xml:id="pN44p0288a1301">七</p><p xml:id="pN44p0288a1302" cb:place="inline">然我爲守戒，心意令寂，與從者同向下，我向惡者讓道。</p>
<lb ed="N" n="0288a14"/><p xml:id="pN44p0288a1401">八</p><p xml:id="pN44p0288a1402" cb:place="inline">爲心之寂靜，我由道向下，同時地立卽於惡夜叉與孔隙。</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0289a" n="0289a"/>
<lb ed="N" n="0289a01"/>
<lb ed="N" n="0289a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第九　闍耶帝沙所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.90"/>第九　闍耶帝沙所行</head>
<lb ed="N" n="0289a03"/><p xml:id="pN44p0289a0301">一</p><p xml:id="pN44p0289a0302" cb:place="inline">於般闍羅國中最勝市，都之迦毘羅名爲闍耶帝沙王，具有戒德。</p>
<lb ed="N" n="0289a04"/><p xml:id="pN44p0289a0401">二</p><p xml:id="pN44p0289a0402" cb:place="inline">我爲其王子，名爲須陀達摩，善具戒力有德而不衰退，常伴最上之從屬。</p>
<lb ed="N" n="0289a05"/><p xml:id="pN44p0289a0501">三</p><p xml:id="pN44p0289a0502" cb:place="inline">我父行獵近食人者。彼捕我父。「汝爲我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0289014" n="0289014"/>食物，勿動！」</p>
<lb ed="N" n="0289a06"/><p xml:id="pN44p0289a0601">四</p><p xml:id="pN44p0289a0602" cb:place="inline">彼聞此語充滿恐怖，見食人者，於彼腿起麻痺。</p>
<lb ed="N" n="0289a07"/><p xml:id="pN44p0289a0701">五</p><p xml:id="pN44p0289a0702" cb:place="inline">「再取所獲之物，許一時歸宅，離〔我〕！」</p>
<lb ed="N" n="0289a08"/><p xml:id="pN44p0289a0801">父命我與婆羅門以財。</p>
<lb ed="N" n="0289a09"/><p xml:id="pN44p0289a0901">六</p><p xml:id="pN44p0289a0902" cb:place="inline">「子！踐祚王位，再勿怠此事。食人者爲許我一時之歸宅！」</p>
<lb ed="N" n="0289a10"/><p xml:id="pN44p0289a1001">七</p><p xml:id="pN44p0289a1002" cb:place="inline">我禮父母變形自己，置弓與刃近食人者。</p>
<lb ed="N" n="0289a11"/><p xml:id="pN44p0289a1101">八</p><p xml:id="pN44p0289a1102" cb:place="inline">若彼恐懼手執武器接近時，我如令作恐怖，則我將破<anchor xml:id="nkr_note_orig_0289015" n="0289015"/>戒。</p>
<lb ed="N" n="0289a12"/><p xml:id="pN44p0289a1201">九</p><p xml:id="pN44p0289a1202" cb:place="inline">我恐破戒故，己不持彼之嫌惡物。以慈心利言我如下云：</p>
<lb ed="N" n="0289a13"/><p xml:id="pN44p0289a1301">一〇</p><p xml:id="pN44p0289a1303" cb:place="inline">「請燃大火，我由薪木墮落，知時之至，汝！請食，祖父<anchor xml:id="nkr_note_orig_0289016" n="0289016"/>！」</p>
<lb ed="N" n="0289a14"/><p xml:id="pN44p0289a1401">一一</p><p xml:id="pN44p0289a1403" cb:place="inline">如是持戒故，我己不守生命。又以彼之故，我常令其他之殺生者出家。</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0290a" n="0290a"/>
<lb ed="N" n="0290a01"/>
<lb ed="N" n="0290a02"/>
<lb ed="N" n="0290a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十　珊伽婆羅所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.91"/>第十　珊伽婆羅所行</head>
<lb ed="N" n="0290a04"/><p xml:id="pN44p0290a0401">一</p><p xml:id="pN44p0290a0402" cb:place="inline">於他，我爲有大神力僧伽婆羅，有牙爲劇烈之武器，毒蛇爲諸蛇之王時，</p>
<lb ed="N" n="0290a05"/><p xml:id="pN44p0290a0501">二</p><p xml:id="pN44p0290a0502" cb:place="inline">於四街大道爲種種之人羣處，住四分布薩戒，於此處定爲住所。</p>
<lb ed="N" n="0290a06"/><p xml:id="pN44p0290a0601">三</p><p xml:id="pN44p0290a0602" cb:place="inline">「若人爲皮、毛膚、肉、腿、骨如以此等有用者，爲與之物則請持去！」</p>
<lb ed="N" n="0290a07"/><p xml:id="pN44p0290a0701">四</p><p xml:id="pN44p0290a0702" cb:place="inline">粗暴而成貪欲無慈悲之普奢族等見吾，於此處手持棒、椎接近我。</p>
<lb ed="N" n="0290a08"/><p xml:id="pN44p0290a0801">五</p><p xml:id="pN44p0290a0802" cb:place="inline">突刺鼻尾與脊髓之骨，載乘於擔棒之上，普奢族人等運我。</p>
<lb ed="N" n="0290a09"/><p xml:id="pN44p0290a0901">六</p><p xml:id="pN44p0290a0902" cb:place="inline">我望海、森林、山、共是此地，於此處以鼻息燒滅〔自焚〕。</p>
<lb ed="N" n="0290a10"/><p xml:id="pN44p0290a1001">七</p><p xml:id="pN44p0290a1002" cb:place="inline">諸神以杵刺或以短鎗切，我已不怒普奢族等。此成就我戒波羅蜜。</p>
<lb ed="N" n="0290a11"/><p xml:id="pN44p0290a1101">〔此之攝頌〕</p>
<lb ed="N" n="0290a12"/><p xml:id="pN44p0290a1201">一</p><lg xml:id="lgN44p0290a1201"><l>具戒象，般達龍與瞻波龍，周羅普提、牛王、轆轤鹿、摩坦伽與大夜叉，</l></lg>
<lb ed="N" n="0290a13"/><p xml:id="pN44p0290a1301">二</p><lg xml:id="lgN44p0290a1301"><l>闍耶帝沙王子，此等一切有戒力，爲資具、指示者，捨棄生命守諸戒。</l></lg>
<lb ed="N" n="0290a14"/><p xml:id="pN44p0290a1401">三</p><lg xml:id="lgN44p0290a1401"><l>僧伽婆羅自焚時，〔曾住四分布薩戒，〕一切生時<anchor xml:id="nkr_note_orig_0290017" n="0290017"/>如何人，此爲我戒波羅蜜。</l></lg></cb:div></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0291a" n="0291a"/>
<lb ed="N" n="0291a01"/>
<lb ed="N" n="0291a02"/>
<lb ed="N" n="0291a03"/>
<lb ed="N" n="0291a04"/>
<lb ed="N" n="0291a05"/>
<lb ed="N" n="0291a06"/>
<lb ed="N" n="0291a07"/>
<lb ed="N" n="0291a08"/>
<lb ed="N" n="0291a09"/>
<lb ed="N" n="0291a10"/>
<lb ed="N" n="0291a11"/>
<lb ed="N" n="0291a12"/>
<lb ed="N" n="0291a13"/>
<lb ed="N" n="0291a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0292a" n="0292a"/>
<lb ed="N" n="0292a01"/>
<lb ed="N" n="0292a02"/>
<lb ed="N" n="0292a03"/>
<lb ed="N" n="0292a04"/>
<lb ed="N" n="0292a05"/>
<lb ed="N" n="0292a06"/>
<lb ed="N" n="0292a07"/>
<lb ed="N" n="0292a08"/>
<lb ed="N" n="0292a09"/>
<lb ed="N" n="0292a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">三　出離波羅蜜等</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.92"/>三　出離波羅蜜等</head>
<lb ed="N" n="0292a11"/>
<lb ed="N" n="0292a12"/>
<lb ed="N" n="0292a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一　優單闡耶所行</cb:mulu><head>第一　優單闡耶所行</head>
<lb ed="N" n="0292a14"/><p xml:id="pN44p0292a1401">一</p><p xml:id="pN44p0292a1402" cb:place="inline">我名聲無量之王子，爲優單闍耶時，見露、水滴落於太陽之熱，心懷厭世之情。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0293a" n="0293a"/>
<lb ed="N" n="0293a01"/><p xml:id="pN44p0293a0101">二</p><p xml:id="pN44p0293a0102" cb:place="inline">其不倦怠（厭世）之情所征服，使我已增大。禮父、母願求出家。</p>
<lb ed="N" n="0293a02"/><p xml:id="pN44p0293a0201">三</p><p xml:id="pN44p0293a0202" cb:place="inline">合掌與村人，爲共同與國人成彼等望我。「今日，子！領有富貴而爲繁榮之大
<lb ed="N" n="0293a03"/>地！」</p>
<lb ed="N" n="0293a04"/><p xml:id="pN44p0293a0401">四</p><p xml:id="pN44p0293a0402" cb:place="inline">實不顧王屬、後宮、村民、國人、悲憐之〔父母〕而我出家。</p>
<lb ed="N" n="0293a05"/><p xml:id="pN44p0293a0501">五</p><p xml:id="pN44p0293a0502" cb:place="inline">捨棄一切之地、王國、親類、從屬、名聲，實爲菩提故，我已不思。</p>
<lb ed="N" n="0293a06"/><p xml:id="pN44p0293a0601">六</p><p xml:id="pN44p0293a0602" cb:place="inline">非憎惡父、母，亦非憎惡大名聲。我好一切智性，故捨棄國。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0293a07"/>
<lb ed="N" n="0293a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二　須曼那沙所行</cb:mulu><head>第二　須曼那沙所行</head>
<lb ed="N" n="0293a09"/><p xml:id="pN44p0293a0901">一</p><p xml:id="pN44p0293a0902" cb:place="inline">於他，我在最上之市，印達婆陀，受慈愛之子，被知爲須曼那沙時，</p>
<lb ed="N" n="0293a10"/><p xml:id="pN44p0293a1001">二</p><p xml:id="pN44p0293a1002" cb:place="inline">具備戒德，有善辯才，恭敬老人，有廉恥，又通曉諸攝取。</p>
<lb ed="N" n="0293a11"/><p xml:id="pN44p0293a1101">三</p><p xml:id="pN44p0293a1102" cb:place="inline">彼王之從者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0293001" n="0293001"/>是僞苦行者。種植摩羅之樹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0293002" n="0293002"/>而爲生活。</p>
<lb ed="N" n="0293a12"/><p xml:id="pN44p0293a1201"><ref cRef="PTS.Cp.93"/>四</p><p xml:id="pN44p0293a1202" cb:place="inline">我見彼虛僞無內容稻穀之堆積，如中空之樹，無髓之芭蕉。</p>
<lb ed="N" n="0293a13"/><p xml:id="pN44p0293a1301">五</p><p xml:id="pN44p0293a1302" cb:place="inline">於我無安堵。其法遠離沙門之道，生活故捨離廉恥、安樂之法。</p>
<lb ed="N" n="0293a14"/><p xml:id="pN44p0293a1401">六</p><p xml:id="pN44p0293a1402" cb:place="inline">國境依遠住於森林住者而混亂。爲除此而續行父之敎誡我：</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0294a" n="0294a"/>
<lb ed="N" n="0294a01"/><p xml:id="pN44p0294a0101">七</p><p xml:id="pN44p0294a0102" cb:place="inline">「所愛者！汝勿輕蔑自我卓越縺髮者，與一切希望者！何以故？〔彼〕爲施與一
<lb ed="N" n="0294a02"/>切之願望者。」</p>
<lb ed="N" n="0294a03"/><p xml:id="pN44p0294a0301">八</p><p xml:id="pN44p0294a0302" cb:place="inline">我入彼勤行堂如下云：「家主！汝之健康如何？或汝應持何去者耶？」</p>
<lb ed="N" n="0294a04"/><p xml:id="pN44p0294a0401">九</p><p xml:id="pN44p0294a0402" cb:place="inline">依此，彼之虛僞依憍慢而發怒：「今日我將令殺害汝，或將令逐放國外。」</p>
<lb ed="N" n="0294a05"/><p xml:id="pN44p0294a0501">一〇</p><p xml:id="pN44p0294a0503" cb:place="inline">王除境外人後，向虛僞者云：「汝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0294003" n="0294003"/>有何難事耶？對汝行尊敬耶？」彼向王說
<lb ed="N" n="0294a06"/>明：「此惡王子換言之，應消滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0294004" n="0294004"/>！」</p>
<lb ed="N" n="0294a07"/><p xml:id="pN44p0294a0701">一一</p><p xml:id="pN44p0294a0703" cb:place="inline">聞彼之語，王命令云：「卽座斬頭爲四片，由車道向車道以示汝等。此爲輕蔑
<lb ed="N" n="0294a08"/>縺髮者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0294005" n="0294005"/>所行之道。」</p>
<lb ed="N" n="0294a09"/><p xml:id="pN44p0294a0901">一二</p><p xml:id="pN44p0294a0903" cb:place="inline">於此處彼等所行無慈悲、殘忍、兇暴、無同情，我於母之膝坐時，引我而行。</p>
<lb ed="N" n="0294a10"/><p xml:id="pN44p0294a1001">一三</p><p xml:id="pN44p0294a1003" cb:place="inline">我向彼等如是云：「請堅縛我，速以我示於王，於我有應爲王事！」</p>
<lb ed="N" n="0294a11"/><p xml:id="pN44p0294a1101">一四</p><p xml:id="pN44p0294a1103" cb:place="inline">彼等以我侍惡人、惡事示王。見彼我敎示更說服之。</p>
<lb ed="N" n="0294a12"/><p xml:id="pN44p0294a1201">一五</p><p xml:id="pN44p0294a1203" cb:place="inline">爾時彼謝我，與大王國於我。我破迷妄而出家。</p>
<lb ed="N" n="0294a13"/><p xml:id="pN44p0294a1301">一六</p><p xml:id="pN44p0294a1303" cb:place="inline">我非憎惡大王國，非憎愛欲之享受。我好一切智性，故捨王位。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0294a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0295a" n="0295a"/>
<lb ed="N" n="0295a01"/>
<lb ed="N" n="0295a02"/>
<lb ed="N" n="0295a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三　阿育伽羅所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.94"/>第三　阿育伽羅所行</head>
<lb ed="N" n="0295a04"/><p xml:id="pN44p0295a0401">一</p><p xml:id="pN44p0295a0402" cb:place="inline">於他，我爲伽斯王之子時，生長於鐵屋，名爲阿育伽羅。</p>
<lb ed="N" n="0295a05"/><p xml:id="pN44p0295a0501">二</p><p xml:id="pN44p0295a0502" cb:place="inline">我困苦中以得生命，於苦惱中被養育：「今日，子！汝踏此一切地！」</p>
<lb ed="N" n="0295a06"/><p xml:id="pN44p0295a0601">三</p><p xml:id="pN44p0295a0602" cb:place="inline">國人、村人、與從屬皆合掌禮刹帝利，對我作此語。</p>
<lb ed="N" n="0295a07"/><p xml:id="pN44p0295a0701">四</p><p xml:id="pN44p0295a0702" cb:place="inline">「於此地任何人，卑賤、貴重、中等亦均於己家中，無守護與親類共同生長。</p>
<lb ed="N" n="0295a08"/><p xml:id="pN44p0295a0801">五</p><p xml:id="pN44p0295a0802" cb:place="inline">於苦難中，彼爲養育我爲最優秀者。〔我〕於鐵屋中，少光、太陽、月之下成長。</p>
<lb ed="N" n="0295a09"/><p xml:id="pN44p0295a0901">六</p><p xml:id="pN44p0295a0902" cb:place="inline">由滿不淨、屍糞之母胎出生，由彼再投入恐怖苦難鐵屋之中。</p>
<lb ed="N" n="0295a10"/><p xml:id="pN44p0295a1001">七</p><p xml:id="pN44p0295a1002" cb:place="inline">若我如是在最殘酷苦中落下，若我如染著王位，則將爲惡人中之最上者。</p>
<lb ed="N" n="0295a11"/><p xml:id="pN44p0295a1101">八</p><p xml:id="pN44p0295a1102" cb:place="inline">我以身成爲不滿之物，我不以王位爲目的者。死之我無可壓我望於滅。」</p>
<lb ed="N" n="0295a12"/><p xml:id="pN44p0295a1201">九</p><p xml:id="pN44p0295a1202" cb:place="inline">如此我思，如斷象之縛，斷泣之大衆而入於森林。</p>
<lb ed="N" n="0295a13"/><p xml:id="pN44p0295a1301">一〇</p><p xml:id="pN44p0295a1303" cb:place="inline">我非憎惡父母，我非憎惡大名聲。我好一切智性，故我捨王位。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0295a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0296a" n="0296a"/>
<lb ed="N" n="0296a01"/>
<lb ed="N" n="0296a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第四　蓮根所行</cb:mulu><head>第四　蓮根所行</head>
<lb ed="N" n="0296a03"/><p xml:id="pN44p0296a0301">一</p><p xml:id="pN44p0296a0302" cb:place="inline">於他，我在伽斯人之最勝街市時，在一梵淨之家，生我七人姊妹兄弟。</p>
<lb ed="N" n="0296a04"/><p xml:id="pN44p0296a0401">二</p><p xml:id="pN44p0296a0402" cb:place="inline">我爲彼等之兄，具懺悔、淸淨，見有恐怖，我樂出離。</p>
<lb ed="N" n="0296a05"/><p xml:id="pN44p0296a0501"><ref cRef="PTS.Cp.95"/>三</p><p xml:id="pN44p0296a0502" cb:place="inline">由父母送來之友人，爲同樣之思考，以愛著相招致：「汝應維持家系！」</p>
<lb ed="N" n="0296a06"/><p xml:id="pN44p0296a0601">四</p><p xml:id="pN44p0296a0602" cb:place="inline">彼等所云之語，爲在家之法，齎與安樂，然對我則如熱刃鋩之殘酷。</p>
<lb ed="N" n="0296a07"/><p xml:id="pN44p0296a0701">五</p><p xml:id="pN44p0296a0702" cb:place="inline">爾時，對有謝詞之我，彼等問我之目的：「若汝不享受愛欲，正以何爲目的？」</p>
<lb ed="N" n="0296a08"/><p xml:id="pN44p0296a0801">六</p><p xml:id="pN44p0296a0802" cb:place="inline">望求彼等之幸福者，乃我云如是願求之目的：「我不望家主之位，我樂出離者。」</p>
<lb ed="N" n="0296a09"/><p xml:id="pN44p0296a0901">七</p><p xml:id="pN44p0296a0902" cb:place="inline">彼等聞我之語，使父、母聞。父、母如是云：「我等亦皆去出家。」</p>
<lb ed="N" n="0296a10"/><p xml:id="pN44p0296a1001">八</p><p xml:id="pN44p0296a1002" cb:place="inline">我父、母二人，兄弟姊妹七人，均捨無量財，我等入於大林。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0296a11"/>
<lb ed="N" n="0296a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第五　賢者須那所行</cb:mulu><head>第五　賢者須那所行</head>
<lb ed="N" n="0296a13"/><p xml:id="pN44p0296a1301">一</p><p xml:id="pN44p0296a1302" cb:place="inline">於他，又我住婆羅門越陀那市，於彼殊勝大樓室之善家族中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0296006" n="0296006"/>出生時，</p>
<lb ed="N" n="0296a14"/><p xml:id="pN44p0296a1401">二</p><p xml:id="pN44p0296a1402" cb:place="inline">我見世之闇黑態而住迷妄，心恰如被鈎急打由裏而外。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0297a" n="0297a"/>
<lb ed="N" n="0297a01"/><p xml:id="pN44p0297a0101">三</p><p xml:id="pN44p0297a0102" cb:place="inline">見種種之惡，彼時我如是思考：「何時我由家出離入於森林！」</p>
<lb ed="N" n="0297a02"/><p xml:id="pN44p0297a0201">四</p><p xml:id="pN44p0297a0202" cb:place="inline">親者等以享樂諸愛欲招我。我向彼等說我之望：「勿以彼等諸享樂招我！」</p>
<lb ed="N" n="0297a03"/><p xml:id="pN44p0297a0301">五</p><p xml:id="pN44p0297a0302" cb:place="inline">我弟難陀爲賢者。彼亦學我，樂於出家。</p>
<lb ed="N" n="0297a04"/><p xml:id="pN44p0297a0401">六</p><p xml:id="pN44p0297a0402" cb:place="inline">我須那與難陀及我父母諸人，同捨享樂而入大林。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0297a05"/>
<lb ed="N" n="0297a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第六　提彌耶所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.96"/>第六　提彌耶所行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0297007" n="0297007"/></head>
<lb ed="N" n="0297a07"/><p xml:id="pN44p0297a0701">一</p><p xml:id="pN44p0297a0702" cb:place="inline">於他，又我爲王之子名啞跛者，人呼我提彌耶時。</p>
<lb ed="N" n="0297a08"/><p xml:id="pN44p0297a0801">二</p><p xml:id="pN44p0297a0802" cb:place="inline">彼時於一萬六千之婦女中無男兒。經幾晝夜我獨出生。</p>
<lb ed="N" n="0297a09"/><p xml:id="pN44p0297a0901">三</p><p xml:id="pN44p0297a0902" cb:place="inline">由困苦而得，爲可愛善生光輝子之我，父於臥牀持白蓋而養育。</p>
<lb ed="N" n="0297a10"/><p xml:id="pN44p0297a1001">四</p><p xml:id="pN44p0297a1002" cb:place="inline">我眠於佳牀，爾時我醒覺，見我往地獄之白蓋故，</p>
<lb ed="N" n="0297a11"/><p xml:id="pN44p0297a1101">五</p><p xml:id="pN44p0297a1102" cb:place="inline">我見蓋之同時發生恐怖：「何時到達決定而我將此逃脫？」</p>
<lb ed="N" n="0297a12"/><p xml:id="pN44p0297a1201">六</p><p xml:id="pN44p0297a1202" cb:place="inline">我以前分血而爲天神，爲我而望幸福者，彼見我煩惱，令我止住於三立塲。</p>
<lb ed="N" n="0297a13"/><p xml:id="pN44p0297a1301">七</p><p xml:id="pN44p0297a1302" cb:place="inline">「於同族之人，勿顯示賢明、思慮多。一切之人將輕蔑汝，如此可成目的。」</p>
<lb ed="N" n="0297a14"/><p xml:id="pN44p0297a1401">八</p><p xml:id="pN44p0297a1402" cb:place="inline">加是我向彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0297008" n="0297008"/>云以下之語：「天神！將如汝所云、汝之此語而作。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0298a" n="0298a"/>
<lb ed="N" n="0298a01"/><p xml:id="pN44p0298a0101">九</p><p xml:id="pN44p0298a0102" cb:place="inline">尊愛者！汝願爲我之利益者、望幸福者，天神！」聞彼之語，我如在大海中得陸。</p>
<lb ed="N" n="0298a02"/><p xml:id="pN44p0298a0201">一〇</p><p xml:id="pN44p0298a0203" cb:place="inline">持歡喜厭世之意，我決定三分。「聾啞、不能行、跛者。」</p>
<lb ed="N" n="0298a03"/><p xml:id="pN44p0298a0301">一一</p><p xml:id="pN44p0298a0303" cb:place="inline">決定爲此之分住十六年。爾時、擦我手足、舌、耳，見我爲無缺之物，人們
<lb ed="N" n="0298a04"/>罵我爲「黑耳者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0298009" n="0298009"/>」。</p>
<lb ed="N" n="0298a05"/><p xml:id="pN44p0298a0501">一二</p><p xml:id="pN44p0298a0503" cb:place="inline">由此一切國民、軍將、主宰、婆羅門，皆爲一之思考，爲喜捨之事。</p>
<lb ed="N" n="0298a06"/><p xml:id="pN44p0298a0601">一三</p><p xml:id="pN44p0298a0603" cb:place="inline">我厭世之意，聞彼等之思考而歡喜。「爲彼我成就苦行之目的。」</p>
<lb ed="N" n="0298a07"/><p xml:id="pN44p0298a0701">一四</p><p xml:id="pN44p0298a0703" cb:place="inline">令我沐浴塗油，纏著王服，以蓋灌頂，人人爲市右繞。</p>
<lb ed="N" n="0298a08"/><p xml:id="pN44p0298a0801">一五</p><p xml:id="pN44p0298a0803" cb:place="inline">使擔行七日間，日輪東昇之時，御者以車運我出城入於森林。</p>
<lb ed="N" n="0298a09"/><p xml:id="pN44p0298a0901"><ref cRef="PTS.Cp.97"/>一六</p><p xml:id="pN44p0298a0903" cb:place="inline">於一空所、手離駕馬之車，御者爲埋我於地而掘穴。</p>
<lb ed="N" n="0298a10"/><p xml:id="pN44p0298a1001">一七</p><p xml:id="pN44p0298a1003" cb:place="inline">雖依種種之因緣不斷恐怖而作決定，然爲菩提故，我不破彼決定。</p>
<lb ed="N" n="0298a11"/><p xml:id="pN44p0298a1101">一八</p><p xml:id="pN44p0298a1103" cb:place="inline">父、母不憎我，自己亦不憎我。我好一切智性故，決定此事。</p>
<lb ed="N" n="0298a12"/><p xml:id="pN44p0298a1201">一九</p><p xml:id="pN44p0298a1203" cb:place="inline">決定此等之分，我住十六年之年月。以決定我無等者，此我成就決定波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0298a13"/>
<lb ed="N" n="0298a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0299a" n="0299a"/>
<lb ed="N" n="0299a01"/>
<lb ed="N" n="0299a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第七　猿王所行</cb:mulu><head>第七　猿王所行</head>
<lb ed="N" n="0299a03"/><p xml:id="pN44p0299a0301">一</p><p xml:id="pN44p0299a0302" cb:place="inline">我爲猿在何之岸，住岩隙之獸穴時，爲鰐所惱，我已不得步行。</p>
<lb ed="N" n="0299a04"/><p xml:id="pN44p0299a0401">二</p><p xml:id="pN44p0299a0402" cb:place="inline">我立於河之或上、或下<anchor xml:id="nkr_note_orig_0299010" n="0299010"/>休止處，鰐爲恐懼害者之敵而相坐。</p>
<lb ed="N" n="0299a05"/><p xml:id="pN44p0299a0501">三</p><p xml:id="pN44p0299a0502" cb:place="inline">彼命令我：「汝來！」我向彼云：「我將去！」超越彼頭到達彼岸。</p>
<lb ed="N" n="0299a06"/><p xml:id="pN44p0299a0601">四</p><p xml:id="pN44p0299a0602" cb:place="inline">我如言而爲，非向彼云僞。我於眞實爲無等者，此乃我眞實波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0299a07"/>
<lb ed="N" n="0299a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第八　名爲沙闍賢者所行</cb:mulu><head>第八　名爲沙闍賢者所行</head>
<lb ed="N" n="0299a09"/><p xml:id="pN44p0299a0901">一</p><p xml:id="pN44p0299a0902" cb:place="inline">於他，我又爲沙闍苦行者時，以眞實守護世間。我令人平和一致。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0299a10"/>
<lb ed="N" n="0299a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第九　鶉雛所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.98"/>第九<anchor xml:id="nkr_note_orig_0299011" n="0299011"/>　鶉雛所行</head>
<lb ed="N" n="0299a12"/><p xml:id="pN44p0299a1201">一</p><p xml:id="pN44p0299a1202" cb:place="inline">於他，我又於<name role="" type="person">摩伽陀</name>爲鶉之雛，幼小於巢中不生羽而爲肉團。</p>
<lb ed="N" n="0299a13"/><p xml:id="pN44p0299a1301">二</p><p xml:id="pN44p0299a1302" cb:place="inline">母以嘴育我使食。由彼女之接觸，我始活而我身體無力。</p>
<lb ed="N" n="0299a14"/><p xml:id="pN44p0299a1401">三</p><p xml:id="pN44p0299a1402" cb:place="inline">於某年之暑季、被點野火，使（物）變黑之火接近於我。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0300a" n="0300a"/>
<lb ed="N" n="0300a01"/><p xml:id="pN44p0300a0101">四</p><p xml:id="pN44p0300a0102" cb:place="inline">如是煙煙相繼發生，大火立音，次又其次燒滅而火近於我。</p>
<lb ed="N" n="0300a02"/><p xml:id="pN44p0300a0201">五</p><p xml:id="pN44p0300a0202" cb:place="inline">我父母爲火勢之可怖而恐怖，棄巢捨我而自救。</p>
<lb ed="N" n="0300a03"/><p xml:id="pN44p0300a0301">六</p><p xml:id="pN44p0300a0302" cb:place="inline">無足、羽而我身體無力，彼時我不得離去。時我如是思考。</p>
<lb ed="N" n="0300a04"/><p xml:id="pN44p0300a0401">七</p><p xml:id="pN44p0300a0402" cb:place="inline">「彼等應走近充滿畏懼恐怖之我，然竟捨置我而去。我今有如何之方法耶？」</p>
<lb ed="N" n="0300a05"/><p xml:id="pN44p0300a0501">八</p><p xml:id="pN44p0300a0502" cb:place="inline">世間有戒德，眞實、淸淨與慈愛。依彼之眞實，我祈最上眞實。</p>
<lb ed="N" n="0300a06"/><p xml:id="pN44p0300a0601">九</p><p xml:id="pN44p0300a0602" cb:place="inline">思法力，憶念昔之勝者，依於眞實力，我爲眞實祈誓。</p>
<lb ed="N" n="0300a07"/><p xml:id="pN44p0300a0701">一〇</p><p xml:id="pN44p0300a0703" cb:place="inline">有不落之翼，有不蹣之足，父、母由離火而逃出去。</p>
<lb ed="N" n="0300a08"/><p xml:id="pN44p0300a0801">一一</p><p xml:id="pN44p0300a0803" cb:place="inline">我爲眞實祈誓，與大燃火退避距離十六伽里沙。恰如火之落水〔有如是〕。以
<lb ed="N" n="0300a09"/>眞實我爲無等者。此我眞實波羅蜜也。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0300a10"/>
<lb ed="N" n="0300a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十　魚王所行</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Cp.99"/>第十　魚王所行</head>
<lb ed="N" n="0300a12"/><p xml:id="pN44p0300a1201">一</p><p xml:id="pN44p0300a1202" cb:place="inline">於他，我又爲大湖之魚王時，太陽之暑熱，湖水已盡。</p>
<lb ed="N" n="0300a13"/><p xml:id="pN44p0300a1301">二</p><p xml:id="pN44p0300a1302" cb:place="inline">於此處烏、鷲、鷺、鷹、兔鶻、日夜近坐食諸魚。</p>
<lb ed="N" n="0300a14"/><p xml:id="pN44p0300a1401">三</p><p xml:id="pN44p0300a1402" cb:place="inline">與親族共所惱，彼時我如是思：「實以如何方法，將由苦得救親族耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0301a" n="0301a"/>
<lb ed="N" n="0301a01"/><p xml:id="pN44p0301a0101">四</p><p xml:id="pN44p0301a0102" cb:place="inline">思考<anchor xml:id="nkr_note_orig_0301012" n="0301012"/>法利依眞實而觀察<anchor xml:id="nkr_note_orig_0301013" n="0301013"/>。「住於眞實得救<anchor xml:id="nkr_note_orig_0301014" n="0301014"/>親族之盡滅！」</p>
<lb ed="N" n="0301a02"/><p xml:id="pN44p0301a0201">五</p><p xml:id="pN44p0301a0202" cb:place="inline">憶念正法，思考最勝義，我於世間眞實祈誓永遠不變。</p>
<lb ed="N" n="0301a03"/><p xml:id="pN44p0301a0301">六</p><p xml:id="pN44p0301a0302" cb:place="inline">我由思念自己，更又得理智性後，我以意識雖然爲一生物，〔我〕不認應被殺害。
<lb ed="N" n="0301a04"/>依此眞實之語，雨雲令之降雨。</p>
<lb ed="N" n="0301a05"/><p xml:id="pN44p0301a0501">七</p><p xml:id="pN44p0301a0502" cb:place="inline">「雨雲！鳴響！滅烏之貯糧，妨烏之憂導，諸魚解於憂！」</p>
<lb ed="N" n="0301a06"/><p xml:id="pN44p0301a0601">八</p><p xml:id="pN44p0301a0602" cb:place="inline">當我爲眞實之祈禱，雨雲又嗚響，一瞬陸地凹滿注雨水。</p>
<lb ed="N" n="0301a07"/><p xml:id="pN44p0301a0701">九</p><p xml:id="pN44p0301a0702" cb:place="inline">如是最勝之精進眞實之祈誓，依眞實之威力，我令大雲以降雨，於眞實我無等
<lb ed="N" n="0301a08"/>者。此乃我眞實波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0301a09"/>
<lb ed="N" n="0301a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十一　康哈提婆耶那所行</cb:mulu><head>第十一　康哈提婆耶那所行</head>
<lb ed="N" n="0301a11"/><p xml:id="pN44p0301a1101">一</p><p xml:id="pN44p0301a1102" cb:place="inline">於他，我又爲康哈提婆耶那聖仙時，五十有餘年無歡樂而遊行。</p>
<lb ed="N" n="0301a12"/><p xml:id="pN44p0301a1201">二</p><p xml:id="pN44p0301a1202" cb:place="inline">任何人不知此我無歡樂意。我不向任何人吿我無歡樂，而等有歡樂之意者。</p>
<lb ed="N" n="0301a13"/><p xml:id="pN44p0301a1301"><ref cRef="PTS.Cp.100"/>三</p><p xml:id="pN44p0301a1302" cb:place="inline">同梵行者、曼達普耶是我友而爲大仙，受前業所縛，蒙受槍之刺裂。</p>
<lb ed="N" n="0301a14"/><p xml:id="pN44p0301a1401">四</p><p xml:id="pN44p0301a1402" cb:place="inline">我看護彼，令得健康，向彼吿別，我到自己之隱遁處。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0302a" n="0302a"/>
<lb ed="N" n="0302a01"/><p xml:id="pN44p0302a0101">五</p><p xml:id="pN44p0302a0102" cb:place="inline">我友婆羅門，伴妻子三人同來作客。</p>
<lb ed="N" n="0302a02"/><p xml:id="pN44p0302a0201">六</p><p xml:id="pN44p0302a0202" cb:place="inline">我迎接彼等同坐於己之隱遁處，彼兒由後投球<anchor xml:id="nkr_note_orig_0302015" n="0302015"/>，以惱怒毒蛇。</p>
<lb ed="N" n="0302a03"/><p xml:id="pN44p0302a0301">七</p><p xml:id="pN44p0302a0302" cb:place="inline">於此彼男兒，往尋球之道，以手摩毒蛇之頭。</p>
<lb ed="N" n="0302a04"/><p xml:id="pN44p0302a0401">八</p><p xml:id="pN44p0302a0402" cb:place="inline">彼之觸依止毒力之蛇怒。極〔怒〕而一瞬之間咬兒。</p>
<lb ed="N" n="0302a05"/><p xml:id="pN44p0302a0501">九</p><p xml:id="pN44p0302a0502" cb:place="inline">爲劇毒〔之蛇〕所咬，此兒滾轉於地。於此我煩惱，我喜亦成苦。</p>
<lb ed="N" n="0302a06"/><p xml:id="pN44p0302a0601">一〇</p><p xml:id="pN44p0302a0603" cb:place="inline">我忍滿苦憂慰<anchor xml:id="nkr_note_orig_0302016" n="0302016"/>彼等，始爲爲第一最勝之眞實祈誓。</p>
<lb ed="N" n="0302a07"/><p xml:id="pN44p0302a0701">一一</p><p xml:id="pN44p0302a0703" cb:place="inline">我曾經七日間，以淸淨之心求福而行梵行。其後五十餘年之間我一切爲之。</p>
<lb ed="N" n="0302a08"/><p xml:id="pN44p0302a0801">一二</p><p xml:id="pN44p0302a0803" cb:place="inline">「我實無慾，依此眞實有幸運，毒已消失，婆羅門童子得生！」</p>
<lb ed="N" n="0302a09"/><p xml:id="pN44p0302a0901">一三</p><p xml:id="pN44p0302a0903" cb:place="inline">我爲眞實之祈誓，毒勢力被貫徹之幼兒不覺而立，又爲健全。以眞實我無等
<lb ed="N" n="0302a10"/>者，此我眞實波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0302a11"/>
<lb ed="N" n="0302a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十二　須陀護摩所行</cb:mulu><head>第十二　須陀護摩所行</head>
<lb ed="N" n="0302a13"/><p xml:id="pN44p0302a1301">一</p><p xml:id="pN44p0302a1302" cb:place="inline">於他，我又爲王須陀護摩，爲食人者所捕時，思出與婆羅門之約束。</p>
<lb ed="N" n="0302a14"/><p xml:id="pN44p0302a1401">二</p><p xml:id="pN44p0302a1402" cb:place="inline">縛百人刹帝利之掌，令彼等柔弱，爲犧牲而將我引入。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0303a" n="0303a"/>
<lb ed="N" n="0303a01"/><p xml:id="pN44p0303a0101"><ref cRef="PTS.Cp.101"/>三</p><p xml:id="pN44p0303a0102" cb:place="inline">食人者問我：「何故汝望爲自由？若汝再歸於我，我應如汝所思而爲。」</p>
<lb ed="N" n="0303a02"/><p xml:id="pN44p0303a0201">四</p><p xml:id="pN44p0303a0202" cb:place="inline">對彼之問，我約再歸，近於樂都，我讓王位。</p>
<lb ed="N" n="0303a03"/><p xml:id="pN44p0303a0301">五</p><p xml:id="pN44p0303a0302" cb:place="inline">依勝者而被用，爲善人之法而憶念古者，財與婆羅門，而近於食人者。</p>
<lb ed="N" n="0303a04"/><p xml:id="pN44p0303a0401">六</p><p xml:id="pN44p0303a0402" cb:place="inline">其時於我，彼之殺害與否已無疑惑。守眞實之語爲捨生命而接近。以眞實我無
<lb ed="N" n="0303a05"/>等者。此乃我眞實<anchor xml:id="nkr_note_add_0303a0501" n="0303a0501"/><anchor xml:id="beg0303a0501" n="0303a0501"/>波<anchor xml:id="end0303a0501"/>羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0303a06"/>
<lb ed="N" n="0303a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十三　須曼那･娑摩所行</cb:mulu><head>第十三　須曼那･娑摩所行</head>
<lb ed="N" n="0303a08"/><p xml:id="pN44p0303a0801">一</p><p xml:id="pN44p0303a0802" cb:place="inline">於森林中，我由帝釋化作娑摩時，森林中之獅、虎亦近於慈悲。</p>
<lb ed="N" n="0303a09"/><p xml:id="pN44p0303a0901">二</p><p xml:id="pN44p0303a0902" cb:place="inline">由諸獅子、虎、豹又水牛，斑鹿、野豬、圍繞我而住森林中。</p>
<lb ed="N" n="0303a10"/><p xml:id="pN44p0303a1001">三</p><p xml:id="pN44p0303a1002" cb:place="inline">於任何者我不令恐怖，又我於何者亦不恐怖。爾時依慈悲力之支持，樂於森林
<lb ed="N" n="0303a11"/>中。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0303a12"/>
<lb ed="N" n="0303a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十四　耶伽羅闍所行</cb:mulu><head>第十四　耶伽羅闍所行</head>
<lb ed="N" n="0303a14"/><p xml:id="pN44p0303a1401">一</p><p xml:id="pN44p0303a1402" cb:place="inline">於他我又，被知爲耶伽羅闍時，住最勝之戒治理大地。</p>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0304a" n="0304a"/>
<lb ed="N" n="0304a01"/><p xml:id="pN44p0304a0101">二</p><p xml:id="pN44p0304a0102" cb:place="inline">進於十善業道而無遺，以四攝護事攝護大衆。</p>
<lb ed="N" n="0304a02"/><p xml:id="pN44p0304a0201">三</p><p xml:id="pN44p0304a0202" cb:place="inline">如是於此世，於他世，我不放逸，而達婆闍那接近掠奪我都城。</p>
<lb ed="N" n="0304a03"/><p xml:id="pN44p0304a0301"><ref cRef="PTS.Cp.102"/>四</p><p xml:id="pN44p0304a0302" cb:place="inline">從屬於王或有軍備，或有國民之諸村落，均爲其手中之物而埋我於穴中。</p>
<lb ed="N" n="0304a04"/><p xml:id="pN44p0304a0401">五</p><p xml:id="pN44p0304a0402" cb:place="inline">大臣之羣有王位，我之繁榮後宮，亦被掠奪取去，我視彼如愛子，以慈悲我無
<lb ed="N" n="0304a05"/>等者。此乃我慈悲波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0304a06"/>
<lb ed="N" n="0304a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十五　摩訶羅摩漢沙所行</cb:mulu><head>第十五　摩訶羅摩漢沙所行</head>
<lb ed="N" n="0304a08"/><p xml:id="pN44p0304a0801">一</p><p xml:id="pN44p0304a0802" cb:place="inline">我於塚墓中置人骨而作臥牀。村民接近而示現多樣。</p>
<lb ed="N" n="0304a09"/><p xml:id="pN44p0304a0901">二</p><p xml:id="pN44p0304a0902" cb:place="inline">又他者，以〔關懷〕世間倦怠之意，以手持來香、花鬘、多種多量之食物及其
<lb ed="N" n="0304a10"/>他捧獻物。</p>
<lb ed="N" n="0304a11"/><p xml:id="pN44p0304a1101">三</p><p xml:id="pN44p0304a1102" cb:place="inline">等於對我爲苦，又等於對我作樂，對一切者平等而無愛、恚。</p>
<lb ed="N" n="0304a12"/><p xml:id="pN44p0304a1201">四</p><p xml:id="pN44p0304a1202" cb:place="inline">於樂、苦而平等，又於名聲、不名聲亦於一切時成爲平等。此乃我捨波羅蜜。</p>
<lb ed="N" n="0304a13"/><p xml:id="pN44p0304a1301">〔此之偈頌〕</p>
<lb ed="N" n="0304a14"/><p xml:id="pN44p0304a1401">一</p><lg xml:id="lgN44p0304a1401"><l>優單闍耶、須曼那沙、阿育伽羅、毘沙〔蓮根〕，賢者須那、提彌耶，猿王、賢
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0305a" n="0305a"/>
<lb ed="N" n="0305a01"/>者名沙闍。</l></lg>
<lb ed="N" n="0305a02"/><p xml:id="pN44p0305a0201">二</p><lg xml:id="lgN44p0305a0201"><l>鶉與魚王所行，康哈提婆耶那仙，須陀護摩與須曼那睒摩，耶迦羅闍捨婆羅。
<lb ed="N" n="0305a03"/>如是大仙，說捨波羅密。</l></lg>
<lb ed="N" n="0305a04"/><p xml:id="pN44p0305a0401">三</p><lg xml:id="lgN44p0305a0401"><l>如是多種苦，多種之成就，由有而有受，最上之菩提。</l></lg>
<lb ed="N" n="0305a05"/><p xml:id="pN44p0305a0501">四</p><lg xml:id="lgN44p0305a0501"><l>施與可與者，充實戒無遺，出離<anchor xml:id="nkr_note_add_0305a0501" n="0305a0501"/><anchor xml:id="beg0305a0501" n="0305a0501"/>波<anchor xml:id="end0305a0501"/>羅蜜，最上之菩提。</l></lg>
<lb ed="N" n="0305a06"/><p xml:id="pN44p0305a0601">五</p><lg xml:id="lgN44p0305a0601"><l>食人問賢者，最勝之精進，忍成波羅蜜，最上之菩提。</l></lg>
<lb ed="N" n="0305a07"/><p xml:id="pN44p0305a0701">六</p><lg xml:id="lgN44p0305a0701"><l>堅固爲決定，信守眞實語，慈悲波羅蜜，最上之菩提。</l></lg>
<lb ed="N" n="0305a08"/><p xml:id="pN44p0305a0801"><ref cRef="PTS.Cp.103"/>七</p><lg xml:id="lgN44p0305a0801"><l>有得與非得，名聲不名聲，尊敬與侮蔑，一切皆平等。</l></lg>
<lb ed="N" n="0305a09"/><p xml:id="pN44p0305a0901">八</p><lg xml:id="lgN44p0305a0901"><l>恐怖懈怠爲見解，安穩精進與發勤，汝等精進勤勞者，此爲佛陀之敎誡。</l></lg>
<lb ed="N" n="0305a10"/><p xml:id="pN44p0305a1001">九</p><lg xml:id="lgN44p0305a1001"><l>恐怖諍論爲見解，安穩見解無諍論，〔戒行〕一致無遺漏，此爲佛陀之敎誡。</l></lg>
<lb ed="N" n="0305a11"/><p xml:id="pN44p0305a1101">一〇</p><lg xml:id="lgN44p0305a1101"><l>恐怖放逸爲見解，安穩見解不放逸，人人修習八支道，此爲佛陀之敎誡。
<lb ed="N" n="0305a12"/>如是世尊自己言尊貴之前世行，說示名佛前生譚之法門。</l></lg></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0305a13"/>
<lb ed="N" n="0305a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0306a" n="0306a"/>
<lb ed="N" n="0306a01"/>
<lb ed="N" n="0306a02"/>
<lb ed="N" n="0306a03"/>
<lb ed="N" n="0306a04"/>
<lb ed="N" n="0306a05"/>
<lb ed="N" n="0306a06"/>
<lb ed="N" n="0306a07"/>
<lb ed="N" n="0306a08"/>
<lb ed="N" n="0306a09"/>
<lb ed="N" n="0306a10"/>
<lb ed="N" n="0306a11"/>
<lb ed="N" n="0306a12"/>
<lb ed="N" n="0306a13"/>
<lb ed="N" n="0306a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N44.0021.0307a" n="0307a"/>
<lb ed="N" n="0307a01"/>
<lb ed="N" n="0307a02"/>
<lb ed="N" n="0307a03"/>
<lb ed="N" n="0307a04"/>
<lb ed="N" n="0307a05"/>
<lb ed="N" n="0307a06"/>
<lb ed="N" n="0307a07"/>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0279a0701" to="#end0279a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">波</lem><rdg wit="#wit.orig">婆</rdg></app>
<app from="#beg0303a0501" to="#end0303a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">波</lem><rdg wit="#wit.orig">婆</rdg></app>
<app from="#beg0305a0501" to="#end0305a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">波</lem><rdg wit="#wit.orig">婆</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="nanchuan-notes">
<head>漢譯南傳大藏經 校注</head>
<p>
<note n="0266001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266001">底本之 vivinakānane 不得譯，依在暹羅本有 vivanakānane 譯之。</note>
<note n="0266002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266002">底本之 tadā maṁ 亦被想像爲 tadā naṁ？在暹羅本亦有 tadā maṁ，且在 Jtm 與此相當之處有 tasya（= bodhisattvasya）tapaḥprakarṣāt pravisṛtena yasasāsamāvarjitahṛdayaḥ śakro devendrḥ 之故 maṁ 應訂正爲 me。</note>
<note n="0267003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0267003">底本之 khetta 應爲 puññakkhetta 之略，其次付以 * 號者亦然。</note>
<note n="0267004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0267004">底本 muddikāmo 誤，暹羅本有 muddakāmo。次之有 * 者底本亦爲 muddito 暹羅本有 muddato。</note>
<note n="0268005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0268005">me yācakam anupatte（暹羅本 anuppatte）之 me 爲於格，見 Pis-chala 415。</note>
<note n="0268006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0268006">底本之 anucchava 與 anucchavika 同義。</note>
<note n="0269007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269007">在底本雖有 Kopāhanā mudusabhā，在暹羅本則有 Ko pākana mudū subhā，依此譯之。</note>
<note n="0269008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269008">底本之 ratti 在暹羅本則有 rattiṁ，此爲正。</note>
<note n="0269009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269009">底本之 yadicchikaṁ 應倣照暹羅本之 yad icchakaṁ。</note>
<note n="0269010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269010">底本之 na pāhaṁ 在暹羅本寫爲一字之故應成爲 'n apāhaṁ（na aprārthaṁ）之意。</note>
<note n="0269011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269011">vajjaṁ 在暹羅本有 vejjaṁ，通於此意。</note>
<note n="0269012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269012">ūnadhanaṁ 雖得譯爲少財，可見註釋爲有財。</note>
<note n="0270013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0270013">在底本有 niccayo 爲 nicayo 之誤。暹羅本亦作後者。</note>
<note n="0271014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0271014">在底本有（nikkhanto）yaññavāṭako，在暹羅本有 yaññavā tato 共如爲誤。恐應成爲 yaññavāṭato。</note>
<note n="0272015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0272015">vimaṁsayāmi 由 Skt. vimarsayāmi→vimassayāmi 更爲使變化者。</note>
<note n="0272016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0272016">爲師威王之醫師。在暹羅本有 Sivaka。</note>
<note n="0272017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0272017">在底本雖有 dantayi，在暹羅本則有 dandhayi，依於此。</note>
<note n="0275018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0275018">在底本 ubbidhā，在暹羅本有 ubbhiggā，應成爲 ubbiddhā（= Sktụdviddhā）之誤。</note>
<note n="0276019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0276019">底本之 cubho 見 'C ubho。</note>
<note n="0277020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0277020">底本之 Pāto 成爲梵語之 prātas。</note>
<note n="0279021" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0279021">底本 nahāru 在暹羅本有 nhāru。</note>
<note n="0279022" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0279022">在底本雖有 idaṁ pāramī，在暹羅本有 imaṁ pārami。</note>
<note n="0282001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0282001">在底本雖有 ahosi，取暹羅本之 ahosiṁ。</note>
<note n="0282002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0282002">底本之 ālaka 不見於辭典，在 Hemacandra; Desīnāmamālā I, 73 有 āla 之語附以 alpasrotas 之意。今依此在暹羅本有 āḷhake 此亦應成爲誤。</note>
<note n="0283003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0283003">sarīrakicca 普通雖爲火葬之意，在此處不適。返回原意譯之。</note>
<note n="0285004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0285004">底本之 kapi māgantvā 應爲 kapi-m-āgantvā。</note>
<note n="0285005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0285005">mutteti 是 mūrtayati（Skt）。</note>
<note n="0286006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0286006">底本之 gahareyyum 不正確，於暹羅本有 garaheyyu 者爲宜。</note>
<note n="0287007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0287007">底本暹羅本雖皆爲 tassa，不僅成爲多餘之字不得譯，應改爲 taṁ。</note>
<note n="0287008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0287008">dubbhi 成爲 dambhin（Skt）成爲稀有之變化。</note>
<note n="0287009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0287009">底本之 nimmini 在暹羅本有 nimminiṁ。</note>
<note n="0287010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0287010">tiṭṭha te so mahārāja 之 te 爲利害爲格，so 第二人稱從屬爲例譯之。</note>
<note n="0288011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0288011">在底本雖有 dhammadhammadevaputtacariyaṁ，依在暹羅本有 dhammadevaputtacariyaṁ。</note>
<note n="0288012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0288012">底本之 dasa pāvake 爲誤，在暹羅本有 dasa pāpake。</note>
<note n="0288013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0288013">底本之 samimhā 爲 sāmyati 之 I. Pl. iṣ aor.（cfḷabhimhā Geiger, Pāli Literatur undSprache 166）依荻原雲來博士之敎示。</note>
<note n="0289014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0289014">底本之 bakkho 爲誤，在暹羅本有 bhakkho 方爲正。Skt. bhakṣyo 相當。</note>
<note n="0289015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0289015">底本之 bhijjissati 在暹羅本有 bhijjīssatī。metre 之關係上後者爲正。</note>
<note n="0289016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0289016">顯示親愛之意。</note>
<note n="0290017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0290017">底本之 niyantaṁ 在暹羅本有 niyyantaṁ，兩者皆可。</note>
<note n="0293001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0293001">底本之 patikaro 在暹羅本有 paṭikaro，此在普通梵語而成爲 prat ikaro，於此不能譯。此爲 r 與 I 混同而被視 i 和 t 爲同一故而成爲 Parikara→Palikara→Paḷikara→Patikara？</note>
<note n="0293002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0293002">底本之 mālāvacchañ ca 在暹羅本有 mālāgacchañ ca（摩羅之叢），ārāma 非爲於格，又有 ca 故，並非爲「在園植摩羅樹」之意，作園而用 ropayati 之語。</note>
<note n="0294003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0294003">底本之 kacci te bhante khamanīyaṁ 在暹羅本有 kacci khamanīyaṁ tava。</note>
<note n="0294004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0294004">底本之 nāsito 在暹羅本有 nāsiyo。依此視爲與 nāsyo（Skt）相當者。</note>
<note n="0294005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0294005">sā gati jaṭila-hiḷitā 之最後之合成語可視爲鬼語位置變遷而如此譯之。</note>
<note n="0296006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0296006">底本之 ajāy, ahaṁ 在暹羅本有 ajāyi'haṁ。</note>
<note n="0297007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0297007">在暹羅本爲 mūgapakkha-cariya。</note>
<note n="0297008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0297008">vutāya 應被用爲能動意義之過去分詞，此語雖無用例，不然則以意義不通而如是譯之。</note>
<note n="0298009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0298009">成爲一種之惡兆。</note>
<note n="0299010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0299010">底本之 orapāraṁ 在暹羅本有 orā pāraṁ，應爲河之上游與下游之意。</note>
<note n="0299011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0299011">底本之 vaṭṭāpoṭaka 在暹羅本有 vaṭṭakapotaka，此語甚良。</note>
<note n="0301012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0301012">底本之 vicintayitvā 在暹羅本有 vicintayitvāna。</note>
<note n="0301013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0301013">底本之 addasa 在暹羅本有 addasaṁ。</note>
<note n="0301014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0301014">pamocesiṁ 被用爲希求法之 aorist 之例。與 M-Vastu, I, P. 224, 10 praviśensuḥ 對照。</note>
<note n="0302015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0302015">vaṭṭa 譯爲輪雖爲不良，依前後之關係可譯爲球。</note>
<note n="0302016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0302016">tyā 乃爲吠陀之 tya 而與 te 相等。</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0279a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0279a0701">波【CB】，婆【南傳】</note>
<note n="0303a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0303a0501">波【CB】，婆【南傳】</note>
<note n="0305a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0305a0501">波【CB】，婆【南傳】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>